Tilavet Secdesi Nedir ve Nasıl Yapılır?

Tilavet Secdesi nedir, nasıl yapılır? Tilavet Secdesinin Hükmü, Farz mı, Sünnet midir? Kur'an-ı Kerim'de 14 yerde bulunan Tilavet Secdesi ayetleri nelerdir?

18 Ekim 2026Son güncelleme: 19 Ekim 2026

0 1.050 7 dakika okuma süresi

Diyanet İşleri Başkanlığı Kaynaklarına göre Tilavet Secdesi anlamı nedir, nasıl yapılır? Kur’an-ı Kerim’de 14 yerde bulunan secde ayetleri nelerdir? Secde Ayeti Olan Cüzler Hangileridir? Hangi surede veya surelerde secde ayeti vardır? Secde ayetleri hangi cüzde geçiyor? Tilavet nedir, Tilavet secdesinin hükmü nedir? Tilavet secdesi yapmak Farz mıdır, Sünnet midir?

Peki Secde ayeti tilavet secdesi nasıl yapılır? Tilavet secdesinde ne okunur? Kur’an-ı Kerim içerisinde yer alan bazı ayetlerin okunması yahut dinlenmesi durumunda yapılması gereken Tilavet Secdesi neden yapılır?

Tilavet Ne Demek?

Tilavet, Arapça kökenli bir kelime olup sözlükte “okumak, takip etmek, bir şeyi ezberden veya yazılı metinden yüksek sesle okumak” anlamlarına gelir.

Terim olarak ise tilavet, Kur’an-ı Kerim’i usulüne uygun şekilde okumak demektir. Ancak bu kelime, günlük dildeki “okumak” fiilinden farklı olarak, Kur’an’a özgü bir okuma eylemini ifade eder. Yani bir gazete veya kitap okumaya “tilavet” denmez; tilavet denildiğinde akla doğrudan Kur’an okumak gelir.

Tilavet Kelimesinin Kökeni ve Anlam Derinliği

Tilavet kelimesi, Arapça “telâ” (تلا) kökünden türemiştir. Bu kökün temel anlamı “bir şeyin ardından gitmek, peşinden gelmek”tir. Buradan hareketle tilavet:

Ardı ardına okumak: Ayetleri birbirini takip edecek şekilde okumak.
Dikkatle ve hakkını vererek okumak: Sadece harfleri seslendirmek değil, anlamını düşünerek, tecvid kurallarına uygun şekilde okumak.
Ezberden veya yüzünden okumak: Kur’an’ı hem ezbere hem de mushaf üzerinden okumak tilavet kapsamındadır.

Dini Literatürde Tilavet

Dini literatürde tilavet, Kur’an-ı Kerim’i Allah’ın muradına uygun şekilde, saygıyla ve edeple okumak anlamında kullanılır. Kur’an’da da bu kelime sıkça geçer:

“Onlara okunan (tilavet edilen) ayetler…” (Bakara, 2/129 gibi birçok ayette)

Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) Kur’an’ı hem kendisi okuması hem de sahabelere okutması, tilavetin ibadet boyutunu gösterir. Bu nedenle tilavet, sıradan bir okuma değil, bir ibadet ve manevi bir eylem olarak kabul edilir.

Tilavet Secdesi ile Bağlantısı

Tilavet secdesi ifadesindeki “tilavet” kelimesi de buradan gelir: Kur’an okuma (tilavet) sırasında secde ayetine denk gelindiğinde yapılan secde anlamına gelir. Yani tilavet secdesi, “Kur’an okumanın gerektirdiği secde” demektir.

Özetle

Tilavet secdesi ise bu okuma sırasında secde ayetine denk gelince yapılan secdedir.
Tilavet = Kur’an-ı Kerim’i usulüne uygun, dikkatle ve edeple okumak.
Günlük “okumak” fiilinden farkı: Sadece Kur’an için kullanılır ve bir ibadet niteliği taşır.

Tilavet Secdesi Nedir?

Kuran-ı Kerim içerisinde yer alan bazı ayetleri okuduktan veya dinledikten sonra yapılması vacip olan secde türüdür.

Kutsal kitabımız Kuran-ı Kerim içerisinde 14 yerde geçen ayetlerin okunması ya da dinlenmesi halinde Tilavet Secdesi yapılması gerekir.

Tilavet Secdesi nasıl yapılır?

Diyanet İşleri Başkanlığı’nın açıkladığı önemli bilgiler

Secde ayetleri namaz içerisinde değil de normal Kuran-ı Kerim okuyorken, okunurken veya dinlendiğinde namazda aranan şartlar uygulanarak tilavet secdesi yapılır. Bu şartlar; abdest, taharet, kıbleye dönmek, niyet etmek, avret yerlerinin örtülü olması gibi tilavet secdesinde de aranır. Ancak tilavet secdesinde iftitah tekbiri sünnettir.

Başta, tilâvet secdesi yapacak kişinin abdestli, taharete riayet ederek temiz ve avret yerlerinin de örtülü olması şarttır.

Standart Yapılış (Namaz Dışında):

Niyet edin ve abdestli olarak kıbleye dönün.
Elleri kaldırmadan doğrudan “Allahu Ekber” diyerek secdeye gidin.
Secdede üç kez “Sübhâne Rabbiye’l-a’lâ” okuyun.
“Allahu Ekber” diyerek secdeden kalkın. Oturmak ve selam vermek gerekmez .

Namaz İçinde Okuyanlar İçin (Çok Önemli Fark):
Eğer secde ayetini namaz içinde okuduysanız, ayrıca tilavet secdesi yapmanıza gerek yoktur, çünkü namazın rükûsu veya secdesi bunun yerine geçer.

Tilavet Secdesinde Ne Okunur?

Secde ayetini okuyan kimse abdestli olarak kıbleye dönülür ve eller kaldırılmaksızın “Allâhüekber” diyerek secdeye varılır.

Üç kere “Sübhâne rabbiye’l-a‘lâ” denildikten sonra yine “Allâhüekber” diyerek kalkılır.

Bu secdede aslolan, yüzün yere konulması, yani secde edilmesidir. Secdeye giderken ve kalkarken “Allâhüekber” ve secde esnasında “Sübhâne rabbiye’l-a‘lâ“ denilmesi sünnettir.

Aynı şekilde secdenin oturduğu yerden değil de ayaktan yere inilerek yapılması, secde yapıp oturmak yerine ayağa kalkılması ve secdeden kalkarken “Gufrâneke rabbenâ ve ileyke’l-masîr” denilmesi müstehaptır.

Hangi Ayetlerde Tilavet Secdesi Yapılır?

Kur’ân-ı Kerimde geçen secde ayetleri, 14 tanedir. (14 yerde Secde ayeti geçmektedir)

A’râf suresinin 206 Ayeti (1. Cüz)
Ra’d suresinin 15 Ayeti (2. Cüz)
Nahl suresinin 49 Ayeti (13. Cüz)
İsra suresinin 109 Ayeti (14. Cüz)
Meryem suresinin 58 Ayeti (15. Cüz)
Hac suresinin 18 Ayeti (16. Cüz)
Furkan suresinin 60 Ayeti (17. Cüz)
Neml suresinin 25 Ayeti (19. Cüz)
Secde suresinin 15 Ayeti (19. Cüz)
Sâd suresinin 24 Ayeti (21. Cüz)
Fussılet suresinin 37 Ayeti (23. Cüz)
Necm suresinin 62 Ayeti (24. Cüz)
İnşikâk suresinin 21 Ayeti (27. Cüz)
Alak suresinin 19ncu ayetidir. (30. Cüz)

Radyo, Televizyon, İnternet ve Telefondan Secde Ayeti Duymak

Günümüzde Kur’an-ı Kerim sadece yüzünden okunmuyor; radyo, televizyon, internet, telefon uygulamaları ve sosyal medya üzerinden de sıklıkla dinleniyor. Peki bu durumda tilavet secdesi gerekir mi?

Diyanet İşleri Başkanlığı’nın açıklamasına göre: Radyo, televizyon, internet ve diğer teknolojik araçlardan secde ayeti duyulduğunda tilavet secdesi yapılması gerekir.

Yani:

📻 Radyodan Kur’an dinlerken secde ayeti geçerse,
📺 Televizyonda secde ayeti okunursa,
📱 Telefon uygulamasından veya internetten secde ayeti dinlenirse,
🎧 Sosyal medyada bir videoda secde ayeti duyulursa,

bu durumda tilavet secdesi yapmanız gerekir.

Önemli Not: Secde ayetini canlı dinlemek ile kayıttan dinlemek arasında fark yoktur. Diyanet’in bu konudaki açıklaması, teknolojik araçlardan duyulan secde ayetlerini de kapsamaktadır.

Sık Yapılan Hata

Birçok kişi “Ben okumuyorum, sadece dinliyorum” diyerek secdeyi terk etmektedir. Ancak tilavet secdesi, secde ayetini okuyan için olduğu kadar dinleyen için de gereklidir. Bu nedenle telefonunuzdan Kur’an dinlerken secde ayetine denk geldiğinizde, müsait olduğunuzda tilavet secdesini yapmayı unutmayın.

Pratik Tavsiye

Telefon uygulamalarında secde ayetleri genellikle secde simgesi (۩) ile işaretlenir. Eğer sık sık Kur’an dinliyorsanız, kullandığınız uygulamanın ayarlarından bu işareti açabilir ve secde ayetlerini kolayca fark edebilirsiniz.

Tilavet Secdesi Neden Yapılır?

Farz mı, Sünnet midir?

Kuran-ı Kerim’de secdeyi açıktan emreden ve bir kısmında peygamberlerin secde ettiklerini haber veren ve bir kısmında da kafirlerin secde etmekten yüz çevirdikleri mealini taşıyan içerisinde “secde” kelimesi geçen 14 ayet-i kerime okunduğunda Tilavet Secdesi yapılır.

Peygamber Efendimiz (s.a.v) Kuran okurken içerisinde secde ayetleri olan ayetleri okurken secde etmiş, sahabeler de Peygamberimiz ile birlikte secde ederek alınlarını yere koymuşlardır.

Tilavet Secdesi ile ilgili olarak Peygamber Efendimiz (s.a.v) şu şekilde buyurduğu rivayet edilmiştir.

“Âdemoğlu secde âyetini okuyup secde edince, şeytan ağlar ve ‘Vay benim halime! Âdemoğlu secde etmekle emrolundu ve hemen secde etti; cennet onundur. Ben ise secde etmekle emrolundum, ama secde etmekten kaçındım, bundan dolayı cehennem benimdir’ diyerek oradan kaçar.” (Müslim, “Îmân”, 35)

Kuran-ı Kerim’deki ilgili ayetlerde secdeyi emreden âyetler okunduğunda Allah`ın emrine ittibâ etmek gerektiği için Tilavet Secdesi edilir.

Aynı zamanda peygamberlerin secde ettiklerini haber veren âyetler okunduğunda, peygamberlerin yolunda bulunduğumuzu amelimizle izhar etmek ve Cenâb-ı Hak`tan hidâyet üzere bulunmayı fiilen istemek gerektiğinden secde edilir.

Kâfirlerin secde etmekten kaçındığını bildiren diğer bir kısım âyetler okunduğunda ise kâfirlere muhalefet etmek ve onların bu isyan halinden fiilen Allah`a sığınmak gerektiği için secde edilir.

İşte bu üç kısım âyetler okunduğunda tilâvet secdesi yapmak gâyet münasip ve kulluğun haysiyetine yakışan bir ameldir.

Secde âyetini okuyan veya duyan her Müslüman kişi secde etmesi gerekir. Tilâvet secdesi, ibadet içeriğinin ötesinde bir inanç anlamı ve bağlantısı içerdiği için, abdestsiz olan kişilerin, hatta hayızlı kadınların hemen secdeye kapanmalarının mümkün hatta gerekli olduğunu söyleyenler olmuşsa da, âlimlerin çoğunluğu tilâvet secdesi için abdest şartında ısrar etmişlerdir.

Tilavet Secdesinin Hükmü Nedir? (Mezheplere Göre)

Tilavet secdesinin hükmü, mezheplere göre farklılık gösterir. Bu farkı bilmek, özellikle Hanefi mezhebine mensup kişiler için büyük önem taşır:

Hanefi mezhebine göre: Vaciptir. Yapılmaması günah olur; yerine getirilmesi zorunludur.
Şafii mezhebine göre: Sünnettir. Yapılmaması günah değildir, ancak sevabından mahrum kalınır.
Maliki mezhebine göre: Sünnettir. Yapılmaması günah değildir.
Hanbeli mezhebine göre: Sünnettir. Yapılmaması günah değildir.

Hanefi Mezhebine Göre Bu Bir “Vacip”tir — Göz Ardı Etmeyin!

Hanefi mezhebine göre tilavet secdesi vaciptir. Bu, şu anlama gelir:

Secde ayetini okuyan veya duyan kişinin tilavet secdesi yapması zorunludur.
Bilerek terk etmek günahtır.
Namaz kılmak gibi ciddi bir ibadet sorumluluğudur; “nasılsa sünnetmiş” diyerek geçiştirilemez.

Önemli Uyarı: Bazı kişiler “Tilavet secdesi sünnettir, yapmasam da olur” diye düşünerek secdeyi terk etmektedir. Ancak Hanefi mezhebine mensup biri için bu doğru değildir.

Hanefi’ye göre bu bir vaciptir ve terk edilmesi günahtır. Diğer üç mezhepte sünnet kabul edilmesi, Hanefi için bağlayıcı değildir.

“Hemen Yapamazsam Ne Olur?”

Tilavet secdesini secde ayetini duyduğunuz anda yapmak zorunda değilsiniz. Müsait olmadığınız bir durumda (örneğin toplu taşımada, iş yerinde veya abdestsizken) secdeyi daha sonra telafi edebilirsiniz. Ancak unutmayın: Hanefi mezhebine göre bu sorumluluk üzerinizde kalır ve müsait olduğunuzda yerine getirmeniz gerekir.

Pratik İpucu: Secde ayetini duyduğunuzda hemen yapamıyorsanız, aklınızda tutun veya telefonunuza not alın. Abdest alıp müsait olduğunuzda tilavet secdesini yaparak bu vacip sorumluluğu yerine getirin.

Özetle

Hangi mezhepte olursanız olun: Secde ayetini duyduğunuzda tilavet secdesi yapmak büyük sevaptır ve Allah’ın emrine uymak anlamına gelir.

Hanefi iseniz: Tilavet secdesi vaciptir, yapmamak günahtır.
Diğer mezheplerdeyseniz: Sünnettir, yapmamak günah değildir ancak sevabı kaçırırsınız.

Sıkça Sorulan Sorular

Soru 1: Tilavet secdesini kaçırırsam (hemen yapamazsam) ne olur?

Yapılabilir, ancak hemen yapılması gerekmez, daha sonra telafi edilebilir. Diyanet İşleri Başkanlığı’nın açıklamasına göre, secde ayetini duyduğunda hemen secde yapmaya uygun olmayan kişi önce “Semînâ ve eta’nâ gufrâneke Rabbenâ ve ileyke’l-masîr” duasını okuyabilir, o anda yapamadığı secdeyi daha sonra yapabilir. Hanefi mezhebine göre tilavet secdesi “vacip” olup, hemen yapılması zorunlu değildir, ancak geciktirilmesi uygun değildir ve mümkün olan en kısa sürede telafi edilmelidir.

Soru 2: Abdestim yoksa tilavet secdesi yapabilir miyim?

Çoğu alimin görüşüne göre yapılamaz. Tilavet secdesi namazın bir parçası olarak kabul edildiğinden, abdest, avret mahallinin örtülmesi, kıbleye yönelme gibi şartlar aranır. Diyanet İşleri Başkanlığı’nın ilgili materyallerinde de açıkça belirtildiği üzere, tilavet secdesi yapacak kişinin abdestli olması, üzerinin ve elbisesinin temiz olması, avret mahallinin örtülü olması gerekir. Bu nedenle abdest almadan önce secde yapılmamalı, abdest aldıktan sonra telafi edilmelidir.

Soru 3: Telefon veya bilgisayardan secde ayeti duyarsam secde yapmam gerekir mi?

Gerekir. Diyanet İşleri Başkanlığı açıkça belirtmiştir: Radyo, televizyon, internet ve diğer teknolojik araç ve platformlardan Kur’an dinlerken secde ayeti geçerse, tilavet secdesi yapılması gerekir. İster canlı yayın ister kayıt olsun, fark etmez.

Soru 4: Namaz kılarken secde ayeti okursam, ayrıca tilavet secdesi yapmam gerekir mi?

Genellikle gerekmez. Namaz içinde secde ayeti okunursa, tilavet secdesi namazın rükûu veya secdesi ile yerine getirilmiş olur. Diyanet İşleri Başkanlığı’nın açıklamasına göre: Namaz kılan kişi secde ayetini okuduktan sonra üç ayetten fazla okumadan rükûya giderse, tilavet secdesine niyet ederek rükûya gitmesi yeterlidir, bu rükû tilavet secdesi yerine geçer; eğer üç ayetten fazla okuyacaksa, doğrudan secdeye gidip bir secde yaptıktan sonra ayağa kalkarak okumaya devam eder.

Soru 5: Aynı secde ayetini birden fazla duyarsam, kaç kez secde yapmam gerekir?

Bir kez yeterlidir. Aynı mecliste secde ayeti birden fazla okunur veya tekrarlanırsa, bir tilavet secdesi yapılması yeterlidir.

Soru 6: Secde ayetini anlamını bilmesem de secde yapmam gerekir mi?

Gerekir. Tilavet secdesinin vacip olması, ayetin anlamını anlamaya bağlı değildir; secde ayetini okumak veya duymak yeterlidir. Ancak ayetin anlamını anlamak, secdenin manevi anlamını daha iyi kavramanıza yardımcı olur.

İlgili Diğer Konular