3 Aralık Dünya Engelliler Günü 2025

Dünya Engelliler Günü nedir, ne zaman kutlanıyor? Uluslararası Engelliler Günü neden önemlidir ve niçin kutlanır? 2025 Dünya Engelliler Günü teması nedir? 3 Aralık Dünya Engelliler Günü anlam ve önemi nedir?

Peki Neden 3 Aralık Dünya Engelliler Günü olarak kutlanır? 3 Aralık Engelliler Günü mü? Dünya engelliler günü bugün mü? Engellilik ne demek? 3 Aralık Dünya Engelliler Günü nasıl ve ne zaman ilan edildi? İşte 1992 yılından itibaren tüm dünyada kutlanan Engelliler Günü kökeni, tarihçesi ve hakkında bilmeniz gerekenler…

Dünya Engelliler Günü

3 Aralık Dünya Engelliler Günü 2025, bize toplum olmanın gerçek anlamını yeniden hatırlatan özel bir gün. Bu yılın teması, “toplumsal ilerlemeyi hızlandırmak için engellilerin dahil edildiği toplumlar” çağrısıyla hepimize önemli bir sorumluluk yüklüyor: Kimseyi geride bırakmayan, herkesin yaşam hakkına, hayallerine ve potansiyeline eşit şekilde alan açan bir dünya mümkün—yeter ki görmek, anlamak ve birlikte dönüştürmek isteyelim.

Dünya Engelliler Günü, herkesin engellilerin karşılaştığı zorlukları daha anlayışlı ve şefkatli hale getirmesine yardımcı olmak için oluşturulan bir gündür.

Birleşmiş Milletler tarafından engellilerin toplumsal yaşama tam ve diğer bireylerle eşit katılım sağlanmalarına ilişkin çalışmalar neticesinde engellilerin sorunlarına dikkat çekmek ve onları daha iyi anlayabilmek için 3 Aralık, ‘Uluslararası Engelliler Günü’ olarak ilan edilmiştir.

Ülkemizde de çeşitli etkinlikler düzenlenerek eğitim, sağlık, çalışma hayatı gibi alanlarda fırsat eşitliği sağlanması ve farklılıklara saygı gösterilmesi, mekânsal erişim yanında teknoloji ve bilgiye erişimin bu bireyler için ne kadar önemli olduğuna dikkat çekilerek toplumsal farkındalık oluşturulması amaçlanmıştır.

Dünya Engelliler Günü’nün amacı, fiziksel engeller arasında ayrım yapılmaması ve dünyadaki tüm insanların iş, sağlık ve başarı için eşit fırsatlara sahip olmasını sağlamaktır. Engelli bireyler, topluma katkıda bulunan ve değer verilen üyeler olabilir ki çoğu zaman da öyledir ve bugün tamamen onları takdir etmeye adanmıştır.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), her yıl bu günü gözlemlemek için Birleşmiş Milletler (BM) ile birlikte, engellilerin diğer insanlarla birlikte topluma tam, eşit ve etkili bir şekilde katılabilmeleri ve hayatlarının her alanında hiçbir engelle karşılaşmamaları için haklarının güvence altına alınmasının önemini pekiştirmektedir.

Dünya Engelliler Günü’nü neden kutluyoruz?

Dünya genelinde 1 milyardan fazla insan engellilik yaşıyor ve bu rakamın, kısmen nüfusun yaşlanması ve bulaşıcı olmayan hastalıkların oranındaki artış nedeniyle artacağı tahmin ediliyor. Buna rağmen, çok az sayıda ülke engellilerin sağlık önceliklerine ve gereksinimlerine tam olarak yanıt verebilecek yeterli donanıma sahiptir.

Engelliler Günü, toplumun her düzeyinde ve kalkınmada engellilerin haklarını ve esenliğini teşvik etmeyi ve siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel hayatın her alanında engellilerin durumu hakkında farkındalık oluşturmayı amaçlar.

OECD-AB ve Türkiye verilerine göre, dünyada toplam nüfusun %15’i yani yaklaşık bir milyarı bir tür engellilik yaşıyor. Toplam engelli nüfusun yüzde 80’i ise gelişmekte olan ülkelerde yaşıyor. Yine yapılan araştırmalar gösteriyor ki 100 milyondan fazla engelli çocuk bulunuyor. Engelli bireyler, küresel sağlık sorunlarının sosyal ve ekonomik sonuçlarından “orantısız olarak” etkileniyor. Bu nedenle, bu gün, engellilerin dünyanın sürdürülebilir kalkınmasına katılımını artırma günü olarak görülmektedir.

2025 Dünya Engelliler Günü Teması:

“Toplumsal İlerlemeyi Güçlendiren Kapsayıcı Toplumlar”

2025 Dünya Engelliler Günü (International Day of Persons with Disabilities – IDPwD) için belirlenen tema, “toplumsal ilerlemeyi hızlandırmak için engellilerin dahil edildiği toplumların oluşturulması” üzerine kurulu. Bu tema, engelliliğin yalnızca bireysel bir durum değil; toplumun sosyal, ekonomik ve kültürel dokusunu etkileyen önemli bir mesele olduğunu vurguluyor.

Bugünün amacı, dünya genelinde engelli bireylerin haklarını, seslerini ve görünürlüğünü artırırken; kapsayıcılığın toplumların gelişimi için vazgeçilmez olduğunu hatırlatmaktır. Kapsayıcı bir toplum, sadece engelli bireylerin hayatını kolaylaştırmakla kalmaz—aynı zamanda bir ülkenin yaratıcılığını, üretkenliğini ve sosyal dayanışmasını güçlendirir.

2025 temasının altını çizdiği ana mesajlar:

• Eşit Katılım: Engelli bireylerin eğitime, istihdama, sağlığa, sanata ve dijital dünyaya eşit erişiminin sağlanması, toplumsal kalkınmanın temel taşlarından biri olarak görülüyor.
• Engellerin Kaldırılması: Toplumsal ilerleme, sadece fiziksel değil, dijital ve sosyal engellerin de azaltılmasıyla mümkün olur. Bu, erişilebilir altyapılardan kapsayıcı iletişim diline kadar çok geniş bir alanı kapsıyor.
• Güçlendirme ve Fırsat Eşitliği: Engelli bireylerin potansiyellerini kullanabilmeleri için gerekli fırsatların sunulması; onların üretken birer birey olarak topluma katkı sunmalarını sağlar.
• Toplumsal Bilinç ve Empati: IDPwD 2025, toplumların empati kurarak daha duyarlı, daha adil ve birbirini güçlendiren yapılar inşa etmesini hedefliyor.

Bu yılki tema, yalnızca farkındalık yaratmakla kalmayıp, hükümetlerden iş dünyasına, eğitim kurumlarından bireylere kadar herkesin kapsayıcı politikalar geliştirmesi için güçlü bir çağrı niteliğinde. Çünkü gerçek toplumsal ilerleme, ancak kimseyi geride bırakmayan bir anlayışla mümkün olabilir.

Görünmez engelli nedir?

Görünmeyen bir engellilik, hemen belli olmayan bir engellilik veya sağlık durumudur. İnsanların engellilerin nasıl göründüğüne dair klişelere meydan okuyabilir.

Bu, görünmeyen engelli kişilerin ihtiyaç duydukları şeylere erişmelerini zorlaştırabilir. Görünmeyen bir engel ile yaşamanın etkisi hafif olabilir veya birinin hayatında büyük bir etkisi olabilir.

Hangi engelliler görünmez?

Görünmeyen engelleri olan insanlar için günlük yaşam farklılık gösterebilir. Görünmeyen engeller, çok çeşitli engelleri içerir. Bunları şu şekilde sıralayabiliriz:

• Anksiyete, depresyon, şizofreni, kişilik bozuklukları, obsesif kompulsif bozukluk dahil olmak üzere zihinsel sağlık koşulları
• Otizm ve Asperger sendromu
• Görme bozuklukları veya kısıtlı görüş
• İşitme kaybı
• Duyusal ve işleme güçlükleri
• Demans, travmatik beyin hasarı veya öğrenme güçlüğü dahil olmak üzere bilişsel bozukluk
• Diyabet, kronik ağrı veya yorgunluk, solunum rahatsızlıkları, inkontinans dahil olmak üzere görünmeyen sağlık durumları

Görünmeyen engelliliğin birçok farklı türü vardır. Görünmez engelli kişilerin ihtiyaç duyduğu destek türleri farklıdır. Engellilerin ihtiyaçlarını dinlemek ve bunlara göre hareket etmek en iyi hareket tarzıdır.

Engelliler Günü Tarihçesi

Engelli bireylerin siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel yaşamın her alanında karşılaştıkları sorunlara ilişkin farkındalığı artırmak amacı doğrultusunda 1992 yılında, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 47/3 sayılı kararıyla bu günün yıllık olarak kutlanması ilan edildi.

Engellilik ve engelli bireylerin sorunları alanında, onlarca yıl çalışmalar yürütüldükten sonra 13 Aralık 2006 yılında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından Engellilerin Haklarına Dair Sözleşme (Convention on the Rights of Persons with Disabilities) kabul edildi. 30 Mart 2007’de imzaya açıldı ve onaylandıktan sonra 3 Mayıs 2008’de yürürlüğe girdi.

Türkiye, bu sözleşmeyi 30 Mart 2007 tarihinde imzalamış ve 3 Aralık 2008’de onaylayarak 3 Mayıs 2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Sözleşmenin temel amacı, engellilerin topluma katılımını artırmak, onlara yönelik ayrımcılığı sona erdirmek ve onlara fırsat eşitliği yaratmaktır.

Dünya Engelliler Günü Neden Önemlidir?

Engelli insanlar sağlıklarının kötü olması, eğitimde ve bazen de işte fırsat eşitliğinin olmamasından muzdariptir. Bu aynı zamanda yaşam tarzlarını ve fiziksel sağlıklarını da etkiler. Bu nedenle, dünyayı sorunları hakkında bilinçlendirmek ve onlar için daha iyi bir yer haline getirmek için Dünya Engelliler Günü önemlidir.

Engelli insanlar bazen toplumumuzda kendilerini görünmez hissederler. İnsanlar günlük rutinlerinde etraflarında koşuştururlar, ancak onları fark etmezler. Bugün gerek sosyal yaşamda gerekse iş yaşamında kendilerine çok zor yer bulan ve yaşamın birçok alanında çeşitli “engeller” ile karşılaşan engelli yurttaşlar sorunlarını dile getirir.

Engelliler Günü’nün Önemi:

• Hakların Savunulması:
  Engelli bireylerin haklarının korunması ve iyileştirilmesi için farkındalık oluşturur.
• Toplumsal Kapsayıcılık: Engelli bireylerin topluma tam ve eşit katılımını teşvik eder.
• Politika ve Yasal Düzenlemeler: Engelli bireylerin hayat kalitesini artırmak için yeni politikalar ve yasal düzenlemeler yapılmasına katkıda bulunur.

Bu temalar ve etkinlikler, engelli bireylerin toplumda daha görünür ve etkin olmalarını amaçlamaktadır.

3 Aralık Engelliler Günü resmi tatil mi?

Hayır, 3 Aralık Dünya Engelliler Günü Türkiye’de resmi tatil değildir.
Ancak bu gün; kamu kurumları, okullar, belediyeler ve sivil toplum kuruluşları tarafından farkındalık etkinlikleri, paneller ve sosyal sorumluluk projeleriyle değerlendirilir. Amaç, toplumda engellilik bilincini artırmak ve kapsayıcı yaşam koşullarına dikkat çekmektir.

Dünya Engelliler Günü nasıl kutlanır?

Dünya Engelliler Günü, dünya genelinde engellilik konusunda farkındalık oluşturmak ve erişilebilir bir toplum hedefini desteklemek için çeşitli etkinliklerle kutlanır. Bu etkinlikler;

• Farkındalık kampanyaları
• Konferans ve paneller
• Erişilebilirlik projeleri ve tanıtımları
• Toplumsal dayanışma yürüyüşleri
• Okul ve kurumlarda bilgilendirici eğitimler
• STK’ların destek kampanyaları

gibi birçok başlıkta gerçekleşir.

Bireyler de bu güne; engellilik alanında doğru bilgi edinerek, gönüllü projelere katılarak ve sosyal medyada farkındalık içerikleri paylaşarak destek olabilir.

Dünya Engelliler Günü ne zaman, hangi güne denk geliyor?

Uluslararası Engelliler Günü (İngilizce: International Day of Persons with Disabilities – IDPD), her yıl 3 Aralık’ta kutlanan bir BM günüdür. Bu yıl 3 Aralık Salı gününe denk gelmektedir. İlk olarak 1992’de başlatılan etkinlik, 30’uncu kutlama yılında, engelliler topluluğu için anlamlı bir değişime işaret ediyor.

Yıllara göre Engelliler Günü Tarihleri

• 2025 – 3 Aralık Çarşamba
• 2026 – 3 Aralık Perşembe

UNESCO, Uluslararası Engelliler Günü’nü 25 Kasım – 3 Aralık 2025 tarihleri ​​arasında bir hafta sürecek bir programla kutlamaktadır.

En büyük engel sevgisizliktir. Engellerle değil Sevgiyle kucaklayın.

Bu yazılar da ilginizi çekebilir;

• Aralık Ayı Önemli Günler ve Haftalar
• Beyaz Baston Körler ve Güvenlik Günü
• 4 Ocak Dünya Braille Günü
• 9 Aralık Yolsuzlukla Mücadele Günü 
• Mevlana Haftası