Yaşam

4 Ocak Dünya Braille (Kabartma Yazı) Günü

Dünya Braille Günü nedir, ne zaman kutlanır? Braille alfabesini kim icat etti? Kabartma Yazı Alfabesi olarak da bilinen Braille ne demek? Dünya Braille alfabesi günü ve Braille Yazının Önemi ve Tarihçesi

Dünya Braille Günü nedir, ne zaman kutlanır? Braille alfabesini kim icat etti? Kabartma Yazı Alfabesi olarak da bilinen Braille ne demek? Louis Braille kimdir ve ne icat etti?

Peki 4 Ocak’ta ne kutlanır? Dünya Braille Günü ilk olarak ne zaman kutlandı? İşte Dünya Braille alfabesi günü ve Braille Yazının Önemi ve Tarihçesi

4 Ocak Dünya Braille Günü

Braille’in mucidi Louis Braille’in doğumunu onurlandırmak için her yıl 4 Ocak’ta Dünya Braille Günü kutlanıyor. Braille’in dünyaya hediyesi, dünya çapında kör veya görme engelli milyonlarca insanın hayatını aydınlattı ve her gün onun çalışmalarından yararlanıyorlar. Gün ayrıca görme engellilerin de herkesle aynı insan hakları standardını hak ettiğini kabul ediyor.

Dünya Braille Günü Tarihi

‘Braille’ terimi, görme engellileri için dünya çapında okuma ve yazma için kullanılan körler alfabesinin sistemini icat eden Fransız eğitimci ve mucit Louis Braille’den adını almıştır.

Louis Braille, çocukken yanlışlıkla babasının saraç iğnesiyle sol gözüne hasar vermesiyle görme yeteneğini kaybeden bir Fransız’dı. 10 yaşından itibaren Fransa’daki Kraliyet Kör Gençlik Enstitüsü’nde zaman geçirdi ve burada kabartmalı nokta sistemini formüle etti ve sonunda Braille olarak bilinen körler alfabesi sistemini icat etti.

Braille, çalışmasını tamamladı, altı noktalı hücrelere dayalı bir kod geliştirdi, parmak ucunun tüm hücre birimini tek dokunuşla hissetmesini ve bir hücreden diğerine hızla geçmesini sağladı. Sonunda, Braille yavaş yavaş tüm dünyada kör insanlar için ana yazılı bilgi biçimi olarak kabul edilmeye başlandı. Ne yazık ki Braille, icadının ne kadar yararlı olduğunu görme fırsatı bulamadı. Kraliyet Enstitüsü’nün Braille alfabesi öğretmeye başlamasından iki yıl önce, 1952’de vefat etti.

Körler ve görme engelliler için bir erişilebilirlik dünyası açan Braille’in muhteşem yardımı, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu (UNGA) tarafından kabul edildi. Kasım 2018’de 4 Ocak Dünya Braille Günü ilan edildi. İlk kez Dünya Braille Günü ertesi yıl uluslararası bir gün olarak olarak kutlandı.

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından bir bildiriyle seçilen etkinliğin tarihi olan 4 Ocak, Louis Braille’in doğum günü olarak seçilmiştir.

Dünya Braille Günü Neden Önemlidir?

Farkındalık yaratma günüdür; Kabartma yazı ya da Braille, tıpkı eğitim gibi yasal bir hak olmalıdır. Braille’in öneminin farkındalığı fazla vurgulanmasa da bu gün tüm görme engelliler için farkındalık yaratma için önemli bir gündür.

Körleri ve görme engellileri anlıyor ve tanıyoruz; Genellikle görme yetimizi hafife alırız ve az gören veya hiç görmeyenlerin her gün karşılaştıkları benzersiz zorlukları anlamıyoruz. Bu nedenle görme engelliler sadece takdirimizi değil, saygımızı da hak ediyor.

Braille’in kendisini hatırlıyoruz; Louis Braille’i onurlandırmayı unutmayalım. İcat ettiği ve insanlığa hediye ettiği paha biçilmez araç, yıllar boyunca pek çok insana yardımcı olmaktadır.

Braille nedir?

Braille, sayıları ve harfleri hecelemek için yükseltilmiş nokta kombinasyonlarını kullanan bir araçtır. Kör veya kısmen gören kişiler tarafından okuma ve yazmalarına yardımcı olmak için kullanılır.

Bütün körler Braille alfabesini biliyor mu?

Birçok kişi işaretleri ve etiketleri okuyabilmek için önemli Braille sembollerini öğrenir. Ne yazık ki, her 10 görme engelliden sadece birinin okuyabildiğine inanılıyor.

Müzik için Braille kullanabilir miyim?

Kesinlikle, görme engelli müzisyenler Braille’de müzik okumayı öğrenmekten büyük ölçüde yararlanabilir. Braille müziği olağan altı noktalı hücreyi kullanır, ancak aynı zamanda kendi sözdizimine ve çevirilerine de sahiptir.

Braille alfabesi neye göre belirlenir?

Braille Alfabesi görme engellilerin okuma yazma kullanmaları için kullanılan bir yöntemdir. Her harf, sayı veya noktalama işareti 6 kabartmalı noktadan oluşur. Harfler, noktaların konumuna göre belirlenir. 6 nokta sistemi, kabartma yazı sistemi veya Braille yazı sistemi 1821’den beri kullanılmaktadır.

Braille alfabesi kaç harften, karakterden oluşur?

Braille alfabesi 1-6 kabartmalı noktalardan meydana gelen toplamda 63 karakterden oluşan yazı sistemidir ve karakterleri dünyada ilk kez ikili şema ile gösteren yazı sistemidir.

Ana dili Fransızca olan Braille’in Fransızca’daki aksan harflerini göstermekte kullandığı gibi, Braille yazı sisteminde, örneğin Türkçe için Ö, Ü, Ğ, Ç, Ş seslerini göstermek için de yeni semboller oluşturulur.

Bunun haricinde kullananlarına sadece 64 mümkün seçenek sunan yazım sistemi, matematik ve müzik sembolleri içinde tasarlanan işaretleri kapsayabilir.

Türk Braille alfabesi

Türkçede Braille yazı sistemi uluslararası kullanımı takip eder ve Ç, Ğ, Ö, Ü, Ş seslerini göstermek amacı ile yeni semboller ekler.

Braille Hakkında İlginç Gerçekler

Braille aynı zamanda bir asteroittir.

Yaklaşık 1-2 kilometre çapında, eksantrik, nadir tipte ve uzun bir asteroit ilk kez 1992’de Palomar gözlemevindeki gökbilimciler tarafından keşfedildi ve daha sonra adını körler için yazı sisteminin mucidi Louis Braille’den aldı.

1999’da NASA’nın Deep Space 1 aracı, Borrelly Kuyruklu Yıldızı’nı fotoğraflamak için yolda bir asteroidin yanından geçti ve Louis Braille’e ithafen ona ‘9969 Braille’ adını verdi.

Braille bir dil değildir.

Braille alfabesi hemen hemen her dili yazmak için kullanılabilecek bir alfabedir. Arapça, Türkçe, İngilizce, Çince, İbranice, İspanyolca ve daha pek çok dilde sürümleri mevcuttur.

İki versiyonu var

Kısaltılmamış Braille her kelimeyi hecelerken, kısaltılmış Braille tanıdık kelimeleri kısaltan bir steno versiyonudur.

Matematik ve fen için bir sürüm var

Nemeth Kodu adı verilen, özellikle matematik ve bilim için Braille’in benzersiz bir sürümü vardır. Matematik için Nemeth Braille Kodu, görme engelliler tarafından dokunsal okuma için standart altı noktalı Braille hücrelerini kullanarak matematiksel ve bilimsel gösterimi doğrusal olarak kodlamak için bir Braille kodudur.

Braille oyuncakları da mevcuttur

Herhangi bir çocuğun okumayı öğrenmesinin en iyi yolu, yazılı dile sürekli maruz kalmak ve oyun oynamaktır! Gören çocuklar, okuryazarlık için bir temel geliştirmeye yardımcı olmak için küçükken alfabe blokları veya basit kelime bulmacalarıyla oynarlar. Görme engelli çocuklar, braille’deki oyuncaklarla aynı fırsatlara sahiptir. Uno, Monopoly ve LEGO gibi aile klasikleri Braille versiyonlarında mevcuttur.

2022 Dünya Braille Günü ne zaman, hangi güne denk geliyor?

4 Ocak Louis Braille’in doğum günüdür ve bu gün tüm dünyada 2019 yılından itibaren her yıl Dünya Braille Günü olarak kutlanmaktadır. 2022 yılı için 4 Ocak tarihi ise Salı gününe denk geliyor.

Ocak ayı ise Dünya Okur-Yazarlık Ayı olarak kabul edilmektedir.

Bu yazılarda ilginizi çekebilir; 

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu