SağlıkYaşam

14 Kasım 2020 Dünya Diyabet Günü

Dünya Diyabet Günü neden 14 Kasım'da kutlanıyor? Diyabet Günü nedir? Diyabetin ana nedeni nedir? Diyabet çeşitleri nelerdir? Hangi ülkede en çok şeker hastalığı var?

Dünya Diyabet Günü neden 14 Kasım’da kutlanıyor? 2020 Dünya Diyabet Günü’nün teması nedir? Diyabetin ana nedeni nedir? Diyabet çeşitleri nelerdir? Hangi ülkede en çok şeker hastalığı var? En düşük diyabet hangi ülkede var? Diyabet bir hastalık mı? Şeker hastası kan bağışı yapabilir mi? Diyabeti nasıl önleyebilirsiniz? Şeker hastalığı genetik midir? Diyabet tedavi edilebilir mi?

14 Kasım Dünya Diyabet Günü

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ile Dünya Diyabet Federasyonu’nun (IDF) tarafından, 1921 yılında insülini bularak diabet hastası milyonlarca hastanın tedavisini mümkün kılan Fredrick Bantig‘in doğum yıl dönümü anısına 14 Kasım tarihini Dünya Diyabet Günü olarak kutlanmasına karar verilmiştir.

Dünya Diyabet Günü, 2006 yılında Birleşmiş Milletler’in 61/225 sayılı kararın kabul edilmesiyle resmi bir Birleşmiş Milletler Günü oldu. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu da 2007’den itibaren 14 Kasım Günü’nü resmi olarak “Dünya Diyabet Günü” olarak tanımıştır.

Diyabet Gününün Amacı

Yaşamımızı olumsuz etkileyen diyabetin sebepleri, belirtileri, tedavisi ve neden olabileceği organ tahribatları açısından halkı aydınlatmak amacıyla çeşitli etkinlikler düzenlenen Dünya Diyabet Günü ülkemizde de Sağlık Bakanlığı öncülüğünde kutlanmaktadır.

1955 yılında kurulan Türk Diabet Cemiyeti (TDC), öncülüğünde diyabetin önlenmesi, korunma yolları ve tedavisi hakkında toplumun bilinçlenmesi ve farkındalığın arttırılması ve öneminin vurgulanması amaçlarıyla Sağlık Bakanlığı bünyesinde “Türkiye Diyabet Programı” yürütülmektedir.

Dünyada 463 milyon diyabet hastası var. Dünya üzerinde körlüğün, böbrek yetmezliğinin, travmaya bağlı olmayan bacak kayıplarının, kalp krizi ve inmelerin en sık nedeni diyabettir.

Türkiye, Avrupa’da diyabetin en sık görüldüğü ülke konumunda. Bu şekilde artış devam ederse Türkiye’de 2045 yılında, dünyada erişkin toplumda en fazla diyabetlinin yaşadığı ilk 10 ülke arasına gireceği öngörülüyor.

2020 Diyabet Günü Etkinlikleri

Dünyada olduğu gibi ülkemizde de önemli bir halk sağlığı sorunu haline gelen diyabetin önlenmesi, diyabet hakkında farkındalığın arttırılması, şeker hastalığına ve hastaların sorunlarına dikkat çekmek amacıyla Sağlık Bakanlığı bünyesinde çeşitli özel ve kamu hastanelerinde, sağlık kuruluşlarında ve üniversitelerde birçok etkinlik, panel ve sunum gerçekleştirilmektedir.

Sosyal Medya üzerinden #Dünyadiyabetgünü ve #WorldDiabetesDay hashtag’i ile güncel Diyabet Günü etkinliklerini takip edebilirsiniz.

“Diyabet mücadele ister. Erken tanıyla, bir hayat fark eder.”

2020 Dünya Diyabet Günü teması

Türkiye Sağlık Bakanlığı tarafından 2020 yılı Dünya Diyabet Günü teması, hemşirelerin diyabetli bireyleri desteklemede oynadıkları önemli rol hakkında farkındalık yaratmak amacıyla “Hemşireler ve Diyabet” olarak belirlenmiştir.

Diyabet Nedir?

Halk arasında genellikle şeker hastalığı olarak bilinen tıptaki adı ile Diabetes Mellitus, vücuttaki insülin hormonunun hiç üretilememesi veya vücudun ihtiyacını karşılayacak kadar üretilememesi, ya da üretilen insülinin yeterince etki gösterememesine bağlı olarak ortaya çıkan kronik ve ilerleyen bir hastalıktır. Diyabetin iki tipi vardır.

İnsülin, vücutta pankreas tarafından salgılanır, aldığımız besinlerden alınan şekerin hücre içine girerek enerji olarak kullanılabilmesi için anahtar vazifesi görür. İnsülinin yokluğu veya etkisizliği sonucu hücre içine giremeyen şeker kanda yükselmeye başlar.

Araştırmalara göre, Türkiye’de 20 yaş üzeri kişilerin yaklaşık %14’ünde diyabet hastalığı bulunmaktadır. Ülkemizde yaklaşık 9 milyon diyabet hastası ve 12 milyona yakın prediyabet hastası var. Yani yetişkin nüfusta her 3 kişiden 1’i diyabetlidir. Prediyabetli hastaların %70’i diyabete ilerlemektedir.

Diyabet Tarihi Nedir?

Diyabet terimi, tıp dilindeki tam adı diabetes mellitus’un kısaltılmış halidir. Diabetes mellitus, Yunanca şifon anlamına gelen diyabet kelimesinden ve Latince ballı veya tatlı anlamına gelen mellitus kelimesinden türetilmiştir. Bunun nedeni, diyabette fazla şekerin idrarda olduğu gibi kanda da bulunmasıdır. 17. yüzyılda “pissing evil” (işeyen kötülük) olarak biliniyordu.

Diyabet, aslında bilinen en eski hastalıklardan birisidir. Hastalık olarak muhtemelen MÖ 250 civarında Memphis’li Apollonius tarafından keşfedilmiştir. Diyabet ilk olarak 1425 civarında yazılmış tıbbi bir metinde diyabete şeklinde İngilizce olarak kaydedilmiştir. 1675 yılında Thomas Willis diyabet kelimesine “mellitus” kelimesini eklemiştir.

İnsülini kim keşfetti?

Diyabetin tarihi, aslında bilinen en eski hastalıklardan birisinin tarihidir. İnsülin, Kanadalı tıp doktoru Frederick Banting ve tıp öğrencisi Charles Best tarafından 1921 yılında Toronto’da yapılan çalışmalarda keşfedilmiştir.

Frederick Banting, Charles Best ve kimyager meslektaşları Collip, Toronto Üniversitesi’nde ineklerin pankreaslarından insülin hormonunu saflaştırdı. Böylece, Banting ve laboratuvar direktörü MacLeod, 1923’te Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü’nü aldı.

11 Ocak 1922’de Toronto General Hospital’da hayırsever bir hasta olan 14 yaşındaki Leonard Thompson, şeker hastalığını tedavi etmek için insülin alan ve enjekte eden ilk kişi oldu. Thompson, 27 yaşında zatürreeden ölmeden önce 13 yıl daha yaşadı.

Tip 1 ve tip 2 diyabetin ayırt edilmesi

Tip 1 ve Tip 2 diyabetin farkı nedir?

1936’da Sir Harold Percival (Harry) Himsworth, yayınladığı çalışmasında tip 1 ve 2 diyabeti farklı varlıklar olarak ayırt etti.

Tip 1 diyabet hastaları insülin üretmez. Tip 2 diyabet hastaları ise insüline olması gerektiği kadar yanıt vermez ve daha sonra hastalık nedeniyle genellikle yeterli insülin üretemez.

Diyabetin ana nedeni nedir?

Diyabet hastalığının ana nedeni vücutta bulunan insülin hormonu üretiminin herhangi bir nedenle yetersiz olması veya hiç olmaması, ya da vücut dokularının insüline karşı duyarsız hale gelmesidir. 2 tipi bulunan diyabet hastalığının en yaygın görülen ve genellikle 35-40 yaş üzeri bireylerde ortaya çıkan türü Tip 2 diyabettir.

Diyabet tedavi edilebilir mi?

Günümüzde ilerleyen tıp teknolojileri sayesinde diyabet hastalığı ile mücadelede önemli adımlar ve ilerlemeler kaydedilmiştir. Ancak Şeker hastalığı yani diyabet, kronik bir hastalık türüdür. Şeker hastalığı ömür boyu tedavi gerektiren bir rahatsızlıktır.

Araştırmalar diyabette tam olarak bir iyileşme olmadığını söylese de zamanında ve doğru bir tedaviyle hastalık geriler ve diyabeti olmayanlar gibi aktif ve sağlıklı bir yaşam sürdürülebilir.

Şeker hastalığı genetik midir?

Şeker yani diyabet hastalığının gelişiminde, kişinin yaşam tarzı ve alışkanlıkları en büyük etken olsa da genetik faktör etkisinin de olduğu araştırmalar sonucu ortaya konmuştur. Bilim insanları, birkaç gen mutasyonunu daha yüksek bir diyabet riskiyle ilişkilendirmiş, bazı genlerin diyabet riski taşıdığı ortaya çıkmıştır.

Hangi ülkede en çok şeker hastalığı var?

2019 yılı itibariyle Çin, diyabet hastalığından muzdarip yaklaşık 116 milyon insanla dünya çapında en fazla şeker hastasına sahip ülkedir. 2045 yılına gelindiğinde, Hindistan’ın yaklaşık 134 milyon diyabet hastası olacağı tahmin ediliyor.

Diyabetin Logosu?

Mavi daire, diyabetin evrensel sembolüdür. 2006 yılında diyabete dünya genelinde ortak bir kimlik vermek için International Diabetes Federation (Uluslararası Diyabet Federasyonu) tarafından tanıtılmıştır.

Sembol şunları hedefler;

  • Diyabet konusunda farkındalık yaratmak için mevcut tüm çabaları desteklemeyi
  • Yeni faaliyetlere ilham vermeyi, diyabeti halkın dikkatine sunmayı
  • Diyabetle mücadeleye destek göstermek için bir yol sağlamayı
Dünya Diyabet Günü

2020 Dünya Diyabet Günü Ne Zaman, Hangi Gün?

2020 yılında Dünya Diyabet Günü: 14 Kasım Cumartesi günü kutlanıyor.

 

Kaynaklar:

Nukteler.com’u Facebook’ta takip edin…

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı