SağlıkYaşam

Dünya Tuvalet Günü Nedir? Neden böyle bir gün var?

Dünya Tuvalet Günü nedir, ne zaman kutlanır? Neden böyle bir gün var? Dünya Tuvalet Günü'nün amacı nedir, neden kutlanır?

Dünya Tuvalet Günü nedir, ne zaman kutlanır? Neden böyle bir gün var? Dünya Tuvalet Günü’nün amacı nedir, neden kutlanır? Dünya Tuvalet gününü kim başlattı? Tuvaletler neden bu kadar önemli? Dünya Tuvalet Günü ne zaman, kaç yıldır kutlanıyor?

Yaşam standardını arttırmak, halkı tuvalet hijyeni ve sanitasyonu hakkında bilinçlendirmek ve farkındalık oluşturmak amacıyla 19 Kasım tarihinde Birleşmiş Milletler öncülüğünde, aynı zamanda Dünya Sanitasyon Günü olarak da bilinen Dünya Tuvalet Günü kutlanıyor.

İlk başta garip gelebilir ama birçok kişinin belki de hiç duymadığı bu gün küresel bir sanitasyon mücadelesine adanmış uluslararası bir gün olarak 2013 yılından beri her yıl 19 Kasım’da dünya genelinde kutlanmaktadır.

19 Kasım Dünya Tuvalet Günü

Her yıl 19 Kasım’da, küresel bir sanitasyon mücadelesine adanmış uluslararası bir gün olan Dünya Tuvalet Günü kutlanıyor. Günümüzde 2 milyardan fazla insanın tuvalete erişimi yok. Çünkü dünyadaki her 3 kişiden 1’i hala insan sağlığına erişemediği için, hastalıklar hızla yayılıyor, çocuklar ölüyor ve tüm ülkeler yoksulluğa hapsoluyor.

Birleşmiş Milletler (BM), 2013 yılında halk ve kişi sağlığını korumak ve tüm insanların hıfzıssıhha hizmetlerinden yararlanması ve hijyenik koşullarda yaşaması gerektiği konusunda farkındalığı artırmak amacıyla 19 Kasım’ı Dünya Tuvalet Günü olarak ilan etti.

Dünya Tuvalet Günü etkinlikleri kapsamında, halkı temiz ve hijyenik tuvalet koşulları hakkında bilinçlendirmek, atık su, çöp yönetimi, kanalizasyon gibi, atık yönetimi ve yağmur suyu yönetimi gibi sağlık sistemlerine yönelik toplum bilincini artırmak, ülkelerin bu konulardaki çalışmalarını teşvik etmek amaçlanmaktadır.

Tarihçesi

Dünya Tuvalet Günü, 19 Kasım 2001’de Dünya Tuvalet Örgütü (WTO) Singapurlu bir hayırsever olan Jack Sim tarafından kuruldu.

On iki yıl sonra 2013 yılında, Singapur Hükümeti ve Dünya Tuvalet Örgütü arasındaki ortak bir girişim, Singapur’un “Herkes için Sanitasyon” adlı ilk BM kararına yol açtı. Karar, dünyanın sağlık krizini sona erdirmek için kolektif eylem çağırısı amaçlıyordu. Dünya Tuvalet Günü, 2013 yılında resmi bir Birleşmiş Milletler (UN) günü olarak ilan edildi. Bu karar, New York’taki BM Genel Kurulu’nun 67. oturumunda 122 ülke tarafından kabul edildi.

Tuvalet sandığınızdan daha önemli.

Dünya Sağlık Örgütü’nün 2019 raporuna göre; her gün 800’den fazla olmak üzere yılda 297.000 çocuk yetersiz temizlik, kötü hijyen veya güvenli olmayan içme suyu nedeniyle 5-6 yaş altı çocuklar, ishalli hastalıklardan hayatını kaybediyor. Bu ölümler önlenebilir.

Dünyadaki okulların neredeyse yarısının, öğrencilerin kullanabileceği sabun ve su bulunan el yıkama imkanları bulunmamaktadır. Temiz ve güvenli tuvaletler, daha fazla kız çocuğunun okulda eğitim-öğretim görmesine yardımcı olur ve devamlılık oranlarını artırır. Temiz ve güvenli bir tuvalet olmadığı için çok fazla kız çocuğu eğitimden mahrum kalıyor.

Temiz ve hijyenik bir tuvalet; sağlık, haysiyet ve esenlik sağlar – ancak dünya nüfusunun% 40’ının tuvalete erişimi yoktur. Yine Dünya Sağlık Örgütü’nün raporuna göre; dünya nüfusunun yarısından fazlası veya 4,2 milyar insan güvenli temizlikten yoksun. Küresel olarak en az 2 milyar insan, dışkı ile kirlenmiş bir içme suyu kaynağı kullanıyor.

Önlenebilir çocuk ölümlerine neden olan hastalıklar arasında zatüre, sıtma ve ishal başı çekiyor.

Birleşmiş Milletler (BM) Çocuklara Yardım Fonu’nun (UNICEF)’e göre dünya genelinde her gün 5 yaşın altında 15 bin çocuk hayatını kaybediyor. Bu çocuk ölümlerinin büyük çoğunluğu ishal, sıtma ve zatüre gibi önlenebilir hastalıklardan kaynaklanıyor.

Dünya Bankası verilerine göre, her üç kişiden birinin tuvaleti olmadığı dünyada hijyen koşullarının yetersizliği ve sanitasyona erişim eksikliği nedeniyle yılda tahmini 260 milyar dolar ekonomik kayıp yaşanıyor.

Ayrıca cinsiyet ayrımı gözetmeyen tuvalet hizmetinin azaltılmasıyla tuvalet imkanı olmayan kadınlar, tecavüz ve istismar riskiyle karşı karşıya bulunuyor. Bu durum kırılgan konumdaki kadınların hala içinde yaşadığı dünyanın durumunu yansıtmaktadır.

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu 2013’ten beri, küresel yönetim organı tarafından farkındalığı artırmak ve dünya çapında sanitasyon çözümlerini teşvik etmek için 19 Kasım’ı Dünya Tuvalet Günü olarak belirlemiştir. Çoğu insanın farkına bile varmadığı veya gülünecek bir konu gibi gelse de, hijyenik tuvalet olanaklarına erişimi olmayan dünya çapında her 3 kişiden 1’i için bu sorun ölümcül derecede ciddidir.

Dünya Tuvalet Örgütü

Dünya Tuvalet Örgütü (World Toilet Organization (WTO)), 19 Kasım 2001’de Singapur’da Jack Sim tarafından, dünya çapında tuvalet ve sanitasyon koşullarını iyileştirme amacıyla 15 üye ile kurulmuş, küresel kâr amacı gütmeyen bir kuruluştur. Günümüzde 53 ülkede 151 üyeye ulaşmıştır.

Dünya Tuvalet Organizasyonu, bireyleri eğitim, öğretim ve toplumlarda temiz ve güvenli sanitasyon tesislerini savunmak için yerel pazar fırsatları inşa ederek güçlendirmeye çalışmaktadır.

Bazı ülkelerde hala açık alanlar tuvalet olarak kullanılıyor. Bu durum çocuk ölümlerin de en fazla görüldüğü ülkeler olarak biliniyor. Dünyada günümüzde 1,1 milyar kişi hala tuvalet ihtiyacını açık alanda gidermek zorunda kalıyor.

Dünya Tuvalet Örgütü (WTO)’nun raporları ve açıkladığı rakamlara göre 7 milyar olan dünya nüfusunda 6 milyar kişi cep telefonuna sahip iken sadece 4,5 milyar kişi temiz ve hijyenik koşulları sağlayan tuvalet imkanına sahip. Yine Dünya genelinde 2,5 milyar insan ise yeterli kanalizasyon altyapısından mahrum olarak yaşam sürüyor.

Dünya Tuvalet Günü 2020 Teması

Birleşmiş Milletlerin 2030’a kadar herkes için su ve sanitasyon hedefi ile 19 Kasım günü kutlayacak etkinlikler ve faaliyetler ‘Sürdürülebilir sanitasyon ve iklim değişikliği’ temasına odaklanacak.

İklim değişikliği gün geçtikçe kötüleşiyor. Sel, kuraklık ve yükselen deniz seviyeleri, tuvaletlerden septik tanklara ve arıtma tesislerine kadar sağlık sistemlerini tehdit ediyor.

Sağlık güvenliğimizi korumak ve sürdürülebilir kılmak ve COVID-19, kolera ve tifo gibi ölümcül bulaşıcı hastalıkların yayılmasını önlemek için herkesin temiz su ve el yıkama imkanları yanı sıra sürdürülebilir sanitasyona sahip olması gerekiyor.

Sürdürülebilir sanitasyon sistemleri ayrıca tarımı güvenli bir şekilde artırmak ve daha yeşil enerji için emisyonları azaltmak ve geri dönüşüm için atıkları yeniden kullanmayı amaçlıyor.

Günümüzde birçok insanın gerekli tuvalet tesisatına ulaşımı kısıtlı. Var olan çoğu tuvalet ve kanalizasyon sistemi de ihtiyacı karşılamıyor.

Dünya Tuvalet Günü

Tuvaletlerin iklim değişikliğiyle ne ilgisi var?

İklim değişikliğinin etkileri, tuvaletlerden septik tanklara ve arıtma tesislerine kadar sanitasyon sistemlerini tehdit ediyor. Örneğin, sel suları tuvaletlere zarar verebilir ve insan atığını su kaynaklarına, tarlalara, yiyecek mahsullerine ve insanların evlerine kadar yayabilir. İklim değişikliği kötüleştikçe daha da sıklaşan bu olaylar, halk sağlığı acil durumlarına neden olmakta ve çevreyi bozmaktadır.

Hangi ülkelerde tuvalet yok?

Etiyopya, nüfusuna oranla tuvaletsiz yaşam şartlarıyla dünya çapında en yüksek yüzde ile en kötü ülke konumunda, onu Çad

ve Madagaskar izliyor. Hindistan, tuvaletsiz en çok insanın yaşadığı ülke olmaya devam ediyor.

İnsanî bir ihtiyaç olan tuvalet ihtiyacını görmek için sağlıklı ve hijyenik bir tuvalete gitmek çoğu insan için doğal ve gerekli bir durum. Özellikle Hindistan’da neredeyse nüfusun yarısı tuvalet ihtiyaçlarını açık alanlarda gideriyor. Ancak son yıllarda en çok tuvalet inşa eden ülkelerden birisi Hindistan. Bu duruma rağmen nüfusu 1 milyar 339 milyon olan ülkede, milyonlarca insan hala temiz ve hijyenik koşullarda tuvalet ihtiyaçlarını gideremiyor.

Tuvaletler sağlığımızı nasıl korur?

Dünya genelinde 4,2 milyar insan, güvenli ve hijyenik bir şekilde yönetilen sanitasyona erişemiyor. Bunun yerine genellikle güvenilmez, yetersiz ve açık alanlardaki tuvaletler kullanılıyor. Bu durum nedeniyle istenmeyen atıklar çevreye karışır ve ölümcül ve kronik hastalıkların yayılmasına neden olur. İyi hijyen uygulamak için tesisler ve doğru bilgilerle uygulanan sanitasyon sistemleri, COVID-19 ve gelecekteki hastalık salgınlarına karşı güçlü bir savunmadır.

Bu gibi doğru ve sürdürülebilir sanitasyon sistemleri, su tasarrufuna yardımcı olur, enerji üretimi için sera gazı emisyonlarını azaltır ve yakalar, tarım için güvenilir bir su ve besin kaynağı sağlayabilir.

Sanitasyon Ne Demek?

Sanitasyon kelimesi halk sağlığı koşullarını ifade eder. Toplum ve kişi sağlığını korumak amacıyla temiz içme suyu, insan dışkısı kalıntıları, kanalizasyon temizliği ve yeterli arıtılması ve bertarafı gibi mikroorganizmalar ve temizlik maddeleri gibi kalıntıların ortamdan uzaklaştırılması işlemlerinin tamamına denir.

Bu nedenle tuvaletler, sanitasyon sistemlerinin ilk aşaması olarak kabul edilir.

2020 Dünya Tuvalet Günü Ne Zaman, Hangi Gün?

2013 yılından itibaren Dünya Sağlık Örgütü bünyesinde kutlanan Dünya Tuvalet Günü (World Toilet Day), ‘Sürdürülebilir sanitasyon ve iklim değişikliği’ temasıyla bu yıl 19 Kasım 2020 Perşembe günü kutlanıyor.

Siz de çevrimiçi araçlarla, Sosyal Medya üzerinden #WorldToiletDay ve #DünyaTuvaletGünü hashtag’i ile paylaşabilir ve güncel etkinlikleri takip edebilirsiniz ve farkındalık oluşturabilirsiniz.

Kaynak: https://www.worldtoiletday.info/

İlgili Diğer Konular 

Nukteler.com’u Facebook’ta takip edin…

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı