Gündem

28 Eylül Uluslararası Bilgi Edinme Hakkı Günü

Uluslararası Bilgi Edinme Hakkı Günü nedir, ne zaman kutlanır? Bilme hakkı neden önemli? 2021 Bilgi Edinme Hakkı Günü Teması ve tarihçesi

Uluslararası Bilgi Edinme Hakkı Günü nedir, ne zaman kutlanır? Bilme hakkı neden önemli? Türkiye’de Bilgi edinme hakkı ne zaman geldi? Bilgi edinme hakkına kimler sahiptir?

2021 Bilgi Edinme Hakkı Günü Teması ve tarihçesi

Uluslararası Bilme Hakkı Günü ya da Uluslararası Bilgi Edinme Hakkı Günü her yıl 28 Eylül’de kutlanıyor. Bu gün internette gezinme, bilgi arama, edinme ve sosyal medya veya bloglarımızda bilgi yayınlama hakkımızı kutluyoruz! İhtiyacınız olan her şeyi öğrenemediğiniz bir dünya hayal edebiliyor musunuz? Bunu okuma hakkınız olduğu için okuyorsunuz!

Uluslararası Bilgi Edinme Hakkı Günü

Bilgi, düşüncemizi, akıl yürütmemizi ve kendimizi ifade etme şeklimizi etkiler. Çoğu zaman, gerçeklere ve bildiğimiz şeylere dayanarak kararlar veririz. Karşılıklı bağımlı olduğumuz bir toplumda yaşadığımızdan, güvenliğimiz ve gelişimimiz için harekete geçmek için çevremizde neler olup bittiğini bilmek bizim için önemlidir. Uluslararası Bilgi Edinme Hakkı Günü, bilgi arama ve bilgiye erişme hakkımızı kabul ettiğimiz bir gündür.

Uluslararası Bilgiye Evrensel Erişim Günü 2021, sürdürülebilir kalkınma için güçlü kurumlar oluşturmak ve bilginin bir kamu malı olarak vizyonunu desteklemek ve uluslararası işbirliğini güçlendirmek için bilgiye erişim yasalarının ve bu yasaların dünya çapında uygulanmasının önemini vurgulamaktadır.

Uluslararası Bilgi Edinme Hakkı Günü Tarihçesi

Gün ilk olarak 2002 yılında bir UNESCO Konferansı tarafından başlatıldı, ardından birçok uluslararası sivil toplum tarafından kabul edildi ve geliştirildi.

17 Kasım 2015’te Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO), 28 Eylül’ü Uluslararası Bilgiye Evrensel Erişim Günü olarak ilan etti.

Dünyada birçok sivil toplum kuruluşu ve devlet kurumunun bu riayeti benimsediğini ve halen kutladığını dikkate alan BM Genel Kurulu, 28 Eylül 2019’u da Uluslararası Bilgiye Evrensel Erişim Günü olarak kabul edildi ve resmi olarak her yıl 28 Eylül’de kutlanmaya başlandı.

International Day for Universal Access to Information (IDUAI) –

Uluslararası Bilgi Edinme Hakkı Günü, şeffaflık talep eden Afrika sivil toplumlarının eylemiyle ortaya çıkmıştı. Bir vatandaşın bilme hakkı, hükümetin eylemleri ve yasaların uygulanması için bir kontrol görevi görecektir. Bilgi Edinme Hakkı Günü, vatandaşlara yalnızca ülkelerinin siyasi sistemine aktif olarak katılma gücü vermekle kalmaz, aynı zamanda basın özgürlüğünü de destekleyerek bilginin yayılmasını kolaylaştırır.

“Bilme hakkı ve Bilgiye erişimle daha iyi bir yapı oluşturmak”

Birleşmiş Milletler (BM) tarafından 2021 Uluslararası Bilgiye Evrensel Erişim Günü’nün teması, “Bilme hakkı ve Bilgiye erişimle daha iyi bir yapı oluşturmak” olarak belirlenmiştir.

BM 2021 teması ile kamu yararı ve sürdürülebilir kalkınma için güçlü kurumları yeniden inşa etmenin yanı sıra bilginin bir kamu malı olarak bilgi edinme hakkını ve uluslararası işbirliğini güçlendirmede bilgiye erişim yasalarının ve bunların uygulanmasının önemini vurgulamaktadır.

Bilgi güçtür. Bilgili vatandaşlar, örneğin sandık başına giderken bilinçli kararlar verebilir. Vatandaşlar ancak nasıl yönetildiklerini bildiklerinde hükümetlerini kararlarından ve eylemlerinden sorumlu tutabilirler. Bu nedenle, bilgiye evrensel erişim, sağlıklı ve kapsayıcı bilgi toplumlarının temel taşıdır.

Bilgiye evrensel erişim, herkesin bilgi arama, alma ve verme hakkına sahip olduğu anlamına gelir. Bu hak, ifade özgürlüğü hakkının ayrılmaz bir parçasıdır. Medya, halkı ilgilendiren konular hakkında bilgilendirmede çok önemli bir rol oynar. Dolayısıyla, bilgiye evrensel erişim hakkı aynı zamanda basın özgürlüğü hakkıyla da bağlantılıdır.

Türkiye’de bilgi edinme hakkı kanunu ne zaman çıktı?

Bilgi edinme hakkı, bireylerin devlet kurum ve kuruluşlarının görevlerinden dolayı sahip oldukları bilgilere ulaşabilme hakkıdır. Vatandaşlar kendileriyle doğrudan ilgili olsun veya olmasın, merak ettikleri herhangi bir bilgiyi elde edebilirler. Bu, Anayasanın 4982 numaralı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu ile yasal hale gelmiştir.

Kişilerin bilgi edinme hakkını kullanmalarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen kanun 9 Ekim 2003 tarihinde TBMM’de kabul edildi ve 24 Nisan 2004’de yürürlüğe girdi.

Bilgi Edinme Hakkı Kanunu, Resmi devlet kurumları başta olmak üzere belli kurumsal standartları yerine getiren özel sektör firmaların bile meslek sırrı ve kişisel bilgi harici genel konularda açıklama yapılmasını istedikleri her türlü ürün ve hizmet esaslı konuyla ilgili olarak kişilerin, kurumların tüzel kişilikleriyle muhatap olabilmelerini sağlayan, ilgili kanun kapsamında ücretsiz verilen hizmettir.

Herkes bilgi edinme hakkına sahiptir. Hem vatandaşlar hem dernek, vakıf, şirket gibi tüzel kişiler bilgi edinme hakkına sahiptir. Yabancılar ise belli koşullar dahilinde bilgi edinme hakkı yasasından yararlanabilir.

İnternet, bilme hakkımızı etkiler mi?

Evet. İnternette bulduğumuz bilgilerin çoğu, bir kişinin bakış açısını gösterir, bu da bildiklerimizi ve nasıl düşündüğümüzü etkileyebilir.

28 Eylül Bilgi Edinme Hakkı Günü’nde neler yapılır?

Bugün belki de daha bilinçli bir şekilde internette gezinebilirsiniz. Çünkü günümüzde internet, bilgi edinmenin en kolay yoludur. Bu nedenle bu günü birçok şeye göz atmak ve öğrenmek için kullanın. Çeşitli blogları ve web sitelerini ziyaret edin ve tüm bu bilgileri içinize çekin!

Beğendiğiniz ilginizi çeken bir blog gönderisini paylaşın! Arkadaşlarınız ve ailenizle bir blog yazısı yazarken, paylaşırken veya okurken bilme hakkınızı kullanırsınız. Bunu yaparak, başkalarını etkiliyor ve onların da haklarını kullanmalarına yardımcı oluyorsunuz.

Güncel kalın! Haberleri izleyin, gazeteleri okuyun, radyo dinleyin – çevrenizde neler olup bittiğini öğrenin. Konu spor, politika, suç ve hatta hava durumu hakkında olsun, ne kadar çok bilirseniz o kadar iyi!

Daha fazlasını bilmek, bilmediğimiz şeyler hakkında daha derin ve daha eleştirel düşünmemizi sağlar ve bu bizi daha akıllı yapar!

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu