GenelOsmanlı Tarihi

18 Mart Çanakkale Savaşı

Çanakkale Savaşları, Türk tarihinde önemli bir yere sahiptir. Birçok kayıpların verildiği bu savaş yüzyılımızın en büyük, en kanlı savaşlarından biridir.

Çanakkale Savaşı, I. Dünya Savaşı sırasında 1915–1916 yılları arasında Gelibolu Yarımadası’nda Osmanlı İmparatorluğu ile İtilaf Devletleri arasında yapılan deniz ve kara muharebeleridir.

Çanakkale Cephesi, Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı’nda mücadele ettiği en önemli cephedir.

Çanakkale Savaşı Tarihi

Birleşik Krallık ve Fransa gemilerinden oluşan bir donanma Boğaz’a geniş çaplı ilk saldırıları 1915 Şubat ayında başlatıldı. En güçlü saldırı ise 18 Mart 1915 günü uygulamaya konuldu. Ancak Birleşik Donanma ağır kayıplara uğradı ve deniz harekatından vazgeçilmek zorunda kalındı.

Deniz harekatıyla İstanbul’a ulaşılamayacağı anlaşılınca bir kara harekatıyla Çanakkale Boğazı’ndaki Osmanlı sahil topçu bataryalarını ele geçirmek planı gündeme getirilmiştir. Bu plan çerçevesinde hazırlanan İngiliz ve Fransız kuvvetleri 25 Nisan 1915 şafağında Gelibolu Yarımadası’nın güneyinde beş noktada karaya çıkarılmıştır. İngiliz ve Fransız çıkarma kuvvetleri her ne kadar Seddülbahir ve Arıburnu sahillerinde köprübaşları oluşturmayı başardılarsa da Osmanlı kuvvetlerinin inatçı savunmaları ve zaman zaman giriştikleri karşı taarruzlar sonucunda Gelibolu Yarımadası’nı işgalde başarılı olamadılar.

Bunun üzerine sahildeki kuvvetler takviye edilmek için Arıburnu’nun kuzeyinde Suvla Koyu’na 6 Ağustos 1915 tarihinde yeni kuvvetlerle bir üçüncü çıkarma yapılmıştır. Ancak 9 Ağustos’ta Kurmay Albay Mustafa Kemal’in Birinci Anafartalar Muharebesi olarak bilinen karşı taarruzunda İngiliz Komutanlığı ihtiyat tümenini ateş hattına sürerek sahilde tutunmayı ancak başarabilmiştir. Mustafa Kemal ertesi gün Kocaçimentepe – Conk Bayırı hattında yeni bir karşı taarruz gerçekleştirmişti, bu hattaki Anzak birliklerini de geri atmıştır. İngiliz ve Anzak kuvvetlerinin İkinci Anafartalar Muharebesi olarak bilinen genel taarruzları ise Osmanlı savunmasını aşamamıştır. Tüm bu gelişmelerin sonrasında İngiliz, Anzak ve Fransız kuvvetleri Gelibolu Yarımadasını 1915 yılı Aralık ayı içinde tahliye etmiştir.

 

 

[ad id=”3969″]

 

İtilaf Devletleri tarafından

  • İstanbul ve Boğazları ele geçirerek Osmanlı Devleti’ni savaş dışı bırakmak
  • Savaşı kısa süre içerisinde bitirmek
  • Siyasi, ekonomik ve askeri krizde olan müttefikleri Rusya’ya yardım götürmek
  • Balkan uluslarını da savaş içine çekmek
  • İngiliz sömürge yollarının güvenliğini sağlamak
  • Cephe sayısını azaltarak İtilaf Devletleri’nin yükünü hafifletmek gibi amaçlarla açılmıştır.

18 Mart 1915’te Nusret Mayın Gemisi’nin döşediği mayınlar ve topçuların çabaları ile Kumkale ve Seddülbahir’de zafer kazanılmıştır. Tümgeneral Cevat Çoban üstün başarısından dolayı 18 Mart Kahramanı ünvanı almıştır.

İtilaf Devletleri, Avustralya ve Yeni Zelandalı askerlerden oluşan Anzaklarında desteği ile 25 Nisan 1915’te Gelibolu Yarımadası’na asker çıkararak karadan saldırıya geçmiştir. Ancak burada da ünlü Türk topçusu Seyit Onbaşı destanlanmıştır.

Gelibolu Yarımadası’nda 19. Tümen Komutanı Yarbay Mustafa Kemal’in emrindeki kuvvetler Conkbayırı, Arıburnu, Kireçtepe ve Anafartalar cephelerinde büyük zaferler kazanmıştır. Bu zaferler İstanbul’un işgalini önlemiştir.

Ordugâhı kurduğu yere “Kemal Yeri” adı verilen Mustafa Kemal Conkbayırı’nda emrindeki 57. Piyade Alayına: “Ben size taarruz emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum. Biz ölünceye kadar geçecek zaman zarfında yerimize başka kuvvetler ve kumandanlar geçecektir.” emrini vermiş ve bir anlamda savaşın kaderini belirlemiştir.

Çanakkale Savaşlarının Sonuçları

Ekonomik yönden yardım alamayan Rusya’da 1917 Bolşevik İhtilali çıkmış ve Çarlık rejimi yıkılarak yerine Sovyet Rusya kurulmuştur.

Osmanlı Devleti’nin ömrü ve I. Dünya Savaşı’nın süresi uzamıştır.

İstanbul ve Boğazların işgali engellenmiştir.

Bulgaristan İttifak Devletleri’nin yanında savaşa dâhil olmuş, böylece Almanya ile Osmanlı Devleti arasında kara bağlantısı sağlanmıştır.

Eğitimli pek çok insan şehit düşmüş, eğitimli insan açığı ortaya çıkmıştır.

Mustafa Kemal’e “Albay” Rütbesi verilmiş ve bir lider olarak dünyaca tanınmıştır.

Mustafa Kemal’in Kurtuluş Savaşı’nın lideri olmasında etkili olmuştur.

 

 

[ad id=”3969″]
Etiketler

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir