5 Ekim Tarihte Bugün

5 Ekim Tarihte Bugün meydana gelen dünyada ve Türkiye’de önemli ve tarihi, dini ve siyasi olaylar, bugün doğan ve ölen ünlüler, 5 Ekim olayları kronolojik sırası ile bulabilirsiniz.

Bugün doğanlar ve ölenler, yaşanmış tarihi olaylar, toplumsal haberler, bugün hangi gün ve ne günü? 5 Ekim günü neyi kutluyoruz? 5 Ekim’de ne oldu? 5 Ekim özel bir gün mü? Dünyada ve Türkiye’de 5 Ekim Dünya ne günü? Tarihte Bugün ne oldu sayfamızdan okuyabilirsiniz.

5 Ekim Haberleri, Önemli Gündem Başlıkları

• Dünya Öğretmenler Günü
• Fransa’da kadınlara seçme ve seçilme hakkı verildi (1944)
• İlk Cumhuriyet Altını İstanbul Darphanesinde basıldı (1925)
• Dünya Habitat Günü 2026
• Kitapçı Günü
• Dünya Menenjit Günü

5 Ekim’de doğanlar

• 1829 – Chester A. Arthur: ABD’nin 21. başkanı.

• 1864 – Auguste ve Louis Lumière: Sinemanın gelişimine öncülük eden Fransız mucitler.

• 1882 – Robert H. Goddard: Sıvı yakıtlı roketlerin öncülerinden Amerikalı fizikçi.

• 1908 – Mehmet Ali Aybar: Türk hukukçu ve siyasetçi.

• 1936 – Václav Havel: Çek yazar, muhalif ve devlet başkanı.

• 1958 – Neil deGrasse Tyson: Amerikalı astrofizikçi ve bilim iletişimcisi.

• 1975 – Kate Winslet: İngiliz oyuncu.

• 1880 – Jacques Offenbach: Hoffmann’ın Masalları ile tanınan besteci.

• 1978 – Hasan Fehmi Ege: Türk tango bestecisi ve orkestra şefi.

• 2011 – Steve Jobs: Apple’ın kurucu ortaklarından, teknoloji dünyasının önemli isimlerinden.

• 2015 – Tomris İncer: Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu.

5 Ekim Tarihte Bugün Ne Oldu?

Tarihte Bugün Olan Toplumsal Haberler ve Olaylar

📅 5 Ekim 2026 Pazartesi
🌙 Hicri Tarih: 24 Rebiülahir 1448

5 Ekim 2026, Miladi takvime göre yılın 278. günüdür. Yılın bitmesine 88 gün kalmıştır. Hicri takvimde ise 24 Rebiülahir 1448 tarihine denk gelmektedir.

1502 – Kristof Kolomb, Kosta Rika’ya Ulaştı

Kristof Kolomb, Amerika kıtasına yaptığı dördüncü yolculuğu sırasında 5 Ekim 1502’de bugünkü Kosta Rika kıyılarına ulaştı. Bu sefer, Orta Amerika’nın Avrupa tarafından tanınma sürecindeki önemli gelişmelerden biriydi.

1526 – Beçne Meydan Muharebesi Osmanlı Zaferiyle Sonuçlandı

5 Ekim 1526’da, Mohaç Zaferi’nin ardından Osmanlı ordusunun Macaristan’daki ilerleyişi sırasında Beçne (Becse) mevkiinde yapılan savaş Osmanlı zaferiyle sonuçlandı. Macar kuvvetlerinin yenilgiye uğratılması, Osmanlıların bölgedeki askerî üstünlüğünü pekiştiren gelişmelerden biri oldu.

Beçne’deki bu zaferle birlikte Macaristan Krallığı fiilen sona ermiş oldu. Osmanlı ordusu, bu galibiyetin ardından Tuna boyunca İstanbul’a doğru yürüyüşe geçti

1550 – Şili’de İspanyol konkistador Pedro de Valdivia tarafından Concepción şehri kuruldu.

1632 – Rusya Çarlığı, Sibir Hanlığı’nı (bugünkü Yakutistan) tamamen işgal etti.

1789 – Fransız Kadınları Versailles Sarayı’na Yürüdü

Fransız Devrimi sırasında binlerce kadın ve Parisli, ekmek kıtlığını ve yüksek fiyatları protesto etmek amacıyla Versailles Sarayı’na yürüdü. Gösterilerin ardından Kral XVI. Louis ve kraliyet ailesi Paris’e taşınmak zorunda kaldı.

1864 – Hindistan’daki Kalküta şehrinde siklon: 60.000 ölü.

1877 – Nimipu kabilesi şefi Joseph’in teslim olmasıyla ABD’nin kuzeybatısındaki kızılderili direnişi sona erdi.

1892 – Red Kit’teki Dalton kardeşlere ilham olan Dalton çetesi, Kansas’taki banka soygunlarında öldürüldü.

1896 – Alman fizikçi Wilhelm Roentgen’in yeni bir radyasyon çeşidi (bugünkü bilinen adıyla x ray) bulduğu açıklandı.

1908 – Bulgaristan, Osmanlı İmparatorluğu’ndan bağımsızlığını ilan etti.

1908 – Osmanlı Devleti Bosna ve Hersek’i kaybetti. Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, Osmanlı idaresindeki Bosna-Hersek’i ilhak ettiğini açıkladı.

1910 – Portekiz’de Cumhuriyet İlan Edildi

5 Ekim 1910’da Portekiz’de monarşi devrildi ve Cumhuriyet ilan edildi. Lizbon’da başlayan devrimci hareketin başarıya ulaşmasının ardından Portekiz Cumhuriyeti, Lizbon Belediye Meclisi’nin balkonundan ilan edildi. Kral II. Manuel ise ülkeyi terk ederek sürgüne gitti.

1911 – İtalyan kuvvetleri Trablusgarp’ın sahil şeridini ele geçirdi.

1915 – Bulgaristan İttifak Devletlerinin yanında I. Dünya Savaşı’na girdi.

1921 – İngiltere’de Uluslararası Yazarlar Birliği PEN kuruldu.

1925 – İlk Cumhuriyet Altını İstanbul Darphanesi’nde Basıldı

Türkiye Cumhuriyeti döneminin ilk Cumhuriyet altınları, 5 Ekim 1925’te İstanbul Darphanesi’nde basıldı. Bu gelişme, Cumhuriyet’in kendi para ve ekonomi sistemini oluşturma sürecinin önemli adımlarından biri oldu. Mustafa Kemal Paşa’ya gönderildi.

1926 – İstanbul Boğazı’nda trenler için vapur seferleri başlatıldı.

1930 – Dünyanın en büyük hava gemisi İngiliz R 101 zeplini Fransa’da düştü ve 48 kişi hayatını yitirdi.

1931 – Başbakan İnönü ile Dışişleri Bakanı Aras’ın Yunanistan ziyaretleri sırasında, 1930 Türk-Yunan Dostluk Antlaşması yürürlüğe konuldu.

1938 – Nazi Almanyası, Yahudilere ait pasaportların iptal edildiğini duyurdu.

1944 – Fransa’da Kadınlara Seçme ve Seçilme Hakkı Tanındı

Fransa’da kadınların oy kullanma ve seçimlerde aday olma hakkı, 1944 yılında çıkarılan düzenlemeyle güvence altına alındı. Fransız kadınlar ilk kez 1945’teki seçimlerde oy kullandı.

1945 – Hollywood set işçilerinin grevinde Warner Bros’ta çıkan olaylarda (Kara Cuma) 40 gösterici yaralandı.

1947 – Atina’da yapılan Akdeniz Atletizm Yarışmaları’nda Türkiye birinci oldu.

1947 – Alman-Sovyet Saldırmazlık Paktı sonucu lağvedilen Komintern’in devamı olarak komünist partiler SBKP (B) önderliğinde Kominform’u kurdu.

1948 – Türkmenistan’ın Aşkabat şehrindeki büyük depremde 110.000 kişi hayatını yitirdi.

1952 – 1939’dan beri ilk ve Stalin’in katıldığı son Sovyetler Birliği Komünist Partisi kongresi başladı.

1953 – Türkiye, BM Güvenlik Konseyi’ne 40 oyla geçici üye seçildi.

1958 – Fransa’da 5. Cumhuriyet ilan edildi ve Charles de Gaulle Cumhurbaşkanı seçildi.

1960 – Güney Afrika’da düzenlenen referandumda Cumhuriyet rejimine geçilmesi kabul edildi.

1962 – İlk James Bond Filmi Gösterime Girdi

Ian Fleming’in romanlarından uyarlanan Dr. No, 5 Ekim 1962’de Londra’da gösterime girdi. Sean Connery’nin James Bond karakterini canlandırdığı film, ünlü casus serisinin sinemadaki başlangıcı oldu.

1962 – The Beatles’ın İlk Teklisi Yayımlandı. The Beatles’ın ilk ticari teklisi Love Me Do, 5 Ekim 1962’de Birleşik Krallık’ta yayımlandı. Şarkı, grubun uluslararası müzik tarihindeki yükselişinin başlangıç noktalarından biri oldu.

1969 – Monty Python’ın Uçan Sirki İlk Kez Yayımlandı

İngiliz komedi programı Monty Python’s Flying Circus, 5 Ekim 1969’da BBC’de ilk kez yayımlandı. Alışılmışın dışındaki skeçleri ve absürt mizahıyla televizyon komedisini etkileyen yapımlardan biri hâline geldi.

1975 – Türk siyasetçi ve TBMM 5. Dönem Samsun Milletvekili,  İstiklal Madalyası sahibi Ali Tunalı, bugün öldü. (d. 1890)

1979 – İçişleri Bakanı Hasan Fehmi Güneş, bir aşk skandalı sonucu Hükümet’ten istifa etti.

1979 – Filistin Kurtuluş Örgütü lideri Yaser Arafat, Ankara’ya geldi; FKÖ temsilciliği açıldı.

1984 – İlk Kanadalı Astronot Uzaya Çıktı

Kanadalı astronot Marc Garneau, NASA’nın Challenger uzay mekiğiyle gerçekleştirilen STS-41-G görevinde uzaya çıktı. Garneau, uzaya giden ilk Kanada vatandaşı oldu.

1988 – Şili’de Pinochet, Başkanlığının uzatılması için yapılan referandumu kaybetti.

1988 – Cezayir’de halk isyanı patlak verdi.

1989 – Dalai Lama, Nobel Barış Ödülü’nü aldı.

1991 – İlk resmi Linux sürümü (0.02) Linus Torvalds tarafından duyuruldu.

1991 – Sovyetler Birliği, tarihinde ilk kez IMF ile iş birliği anlaşması yaptı.

Dünya Öğretmenler Günü

1994 – UNESCO tarafından 1994 yılında 5 Ekim günü Dünya Öğretmenler Günü olarak kabul edildi. Öğretmenler Günü, dünyanın eğitimcilerini takdir etme, değerlendirme ve geliştirmeye odaklanmayı ve öğretmenler ve öğretimle ilgili konuları değerlendirme fırsatı sağlamayı amaçlamaktadır.

1997 – 34. Altın Portakal Film Festivali sonuçlandı. En iyi film ödülünü, Ferzan Özpetek’in yönettiği Hamam filmi aldı.

1999 – Muğla’nın Marmaris ilçesinde Richter ölçeğine göre 6.2 büyüklüğündeki depremde 100’e yakın kişi yaralandı.

2000 – Sırbistan’da Bulldozer Devrimi

Yugoslavya’nın başkenti Belgrad’da Slobodan Milošević yönetimine karşı düzenlenen kitlesel protestolar, 5 Ekim 2000’de belirleyici bir aşamaya ulaştı. Olaylar, Milošević’in iktidardan uzaklaşmasına yol açan sürecin önemli bir parçası oldu.

2003 – Rus yanlısı Ahmet Kadirov Çeçenistan’ın ilk Devlet Başkanı seçildi.

Steve Jobs öldü

2011 – Amerikalı bilgisayar girişimcisi ve Apple şirketinin kurucu ortaklarından olan Steve Jobs, pankreas kanseri hastalığından yaşamını yitirdi. (d. 1955)

2020 – Nobel Tıp Ödülü, Hepatit C virüsüne yaptıkları keşiflerle önemli katkıda bulunan Harvey J. Alter, Michael Houghton ve Charles M. Rice’a verildi.

Nobel Fizik Ödülü

2021 – Bu yılki ödül 3 bilim insanı arasında paylaşıldı. 2021 Nobel Fizik Ödülü’nü “karmaşık fiziksel sistemleri anlamamıza çığır açan katkıları için” Syukuro Manabe, Klaus Hasselmann ve Giorgio Parisi kazandı.

Nobel Edebiyat Ödülü

2023 – Nobel Edebiyat Ödülü’nü Norveçli yazar Jon Fosse kazandı. İsveç kraliyet Bilim Akademisi, Norveçli yazar Jon Fosse’nin “Söylenemeyeni dile getiren yenilikçi oyunları ve düzyazıları için “Nobel Edebiyat Ödülü”ne layık görüldüğünü açıkladı.

2026 – Yeşilçam’ın “Altın Çocuk”u Göksel Arsoy Hayatını Kaybetti

Türk sinemasının usta oyuncularından Göksel Arsoy, 5 Ekim 2026’da 90 yaşında hayatını kaybetti. “Altın Çocuk” lakabıyla tanınan Arsoy, özellikle Samanyolu, Şafak Bekçileri ve Altın Çocuk gibi filmleriyle Yeşilçam’ın unutulmaz isimleri arasında yer aldı. 2024 yılında Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülüne layık görülmüştü.

Eylül 2026 enflasyonu açıklandı:

TÜİK’in 5 Ekim’de açıkladığı verilere göre TÜFE Eylül 2026’da aylık %1,84, yıllık %29,73 arttı. Böylece yıllık tüketici enflasyonu Kasım 2021’den bu yana ilk kez %30’un altına geriledi. On iki aylık ortalamalara göre enflasyon ise %31,49 oldu.

Ekim ayı kira artış oranı %31,49 oldu: Eylül enflasyon verilerinin açıklanmasıyla, Ekim 2026’da konut ve iş yerleri için uygulanabilecek yasal kira artış tavanı %31,49 olarak belirlendi.

• Ekim Ayı Önemli Günler ve Haftalar Takvimi
• Günlük Burç Yorumları 5 Ekim 2026: Ay Satürn’le Üçgen Açı Yapıyor

Ekim Ayı Takvimi

1 – 2 – 3 – 4 – 5 – 6 – 7 – 8 – 9 – 10 – 11 – 12 – 13 – 14 – 15 – 16 – 17 – 18 – 19 – 20 – 21 – 22 – 23 – 24 – 25 – 26 – 27 – 28 – 29 – 30 – 31