El Bâri Esması Anlamı Nedir? Zikri ve Fazileti

El Bâri Esması anlamı nedir? Allah’ın 99 ism-i şerifi Esmaül Hüsna olan Ya Bâri ne demek, zikri, fazileti nedir? Ebced değeri, zikir adedi ve günü, ne için ve ne zaman okunur? Bâri kelimesi Kuran’da geçiyor mu? Faydaları ve sırları nedir? El Bâri Esması Türkçe Anlamı ve Ya Bâri Zikrinin Fazileti

El Bâri

Her şeyi bir asıldan var eden, mahlukatı, hiçten, örneksiz yaratan, yarattığı tüm aza ve cihazlarını birbirine uyumlu yapan demektir.

El-Bârî Esmasının Ebced değeri 213 adettir. Zikir saati Güneş’tir. Günü Pazar’dır.

Varlıkları benzeri olmaksızın, bir kalıptan döker gibi ayıpsız ve noksansız, yokluktan varlığa çıkarandır.

El-Bâri Arapça Yazılışı : البارئ  

El-Bârî (c.c.) Esması Anlamı

Eşyayı ve her şeyin aza ve cihazlarını birbirine uygun bir halde yaratan, bir örneği olmaksızın canlıları hiçten, yoktan yaratan. Her şeyi bir asıldan var eden, varlıkları benzeri olmaksızın, en güzel ve uyumlu bir surette, en mükemmel ve en uygun şekilde yaratan, yokluktan varlığa çıkaran, yarattıklarını birbirinden çeşitli şekillerde ayırt eden, her yarattığı farklı ve benzersiz olan demektir.

Ve keza, her bir zîhayat (hayat sahibi), çok isim ve sıfatların tecellîsine mazhardır.

Meselâ, bir zîhayat vücuda geldiğinde Bâri isminin cilvesine, teşekkülünde Musavvir sıfatının cilvesine, gıdalandığı zaman Rezzak isminin cilvesine, hastalıktan şifa bulduğunda, Şâfi isminin tecellîsine ve hâkezâ, tesirde mütesanit, âsârda mütehalif, çok sıfat ve isimlere mazhardır. (Risale-i Nur / Mesnevi-i Nuriye s:56)

Al-Bāri’ ismi Arapça “ب ر أ” (b-r-e) kökünden türetilmiştir ve birkaç temel anlam taşır:

• Yoktan Var Etmek ve Kusursuz İnşa Etmek: Bu, ismin en yaygın anlamıdır. Sözlükte “bir şeyi örneksiz, modelsiz yaratmak” anlamına gelir. İslam alimleri, Al-Khāliq ile Al-Bāri’ arasında ince bir fark olduğunu vurgular: Al-Khāliq, bir şeyi takdir edip planlamak; Al-Bāri’ ise, bu planı fiiliyata dökerek, o şeyi yokluktan varlık alemine çıkarmak ve ona kusursuz bir yapı kazandırmaktır.
• Ayırmak ve Farklılaştırmak: Kelime kökü aynı zamanda “bir şeyi diğerinden ayırmak, farklılaştırmak” anlamına da gelir. Bu bağlamda Al-Bāri’, yarattığı her varlığa kendine özgü, benzersiz bir form ve özellik vererek onları birbirinden ayıran anlamına gelir.
• Şifa Vermek ve Kurtarmak: “Berâe” (براءة) kökü, hastalıktan kurtulmak, bir suçlamadan aklanmak anlamlarına gelir. Bu yönüyle isim, aynı zamanda şifa veren ve sıkıntılardan kurtaran anlamını da taşır.

Üçlü Yaratılış Süreci: El-Halık, El-Bāri’, El-Musavvir

İslam alimleri, bu üç ismin birbirini tamamlayan bir süreci ifade ettiğini belirtir:

1. Al-Halık (الخالق): Her şeyi takdir eden, planlayan ve ölçüsünü belirleyendir.
2. Al-Bāri’ (البارئ): Bu planı yokluktan varlığa çıkaran, hayata geçiren ve kusursuzca inşa edendir.
3. Al-Musavvir (المصور): Yaratılan varlığa kendine has bir şekil ve suret verendir.

Örneğin; bir mimarın bir binayı zihninde tasarlaması Al-Halık‘in bir tecellisiyken, o binayı inşa etmesi Al-Bāri’, binaya estetik bir görünüm kazandırması ise Al-Musavvir olarak yorumlanır.

Ya-Bari esmasının ebced değeri, zikir sayısı:

Ebced değeri ve zikir sayısı ; 213
Zikir günü ; Pazar
Zikir saati ; Güneş (Sabah güneş doğarken ve ikindi namazı sonrası)

“Farkındalık” Anlamı: Al-Bârî, Yaratılmışların “Farkında Olan”dır

İslam alimleri, “Bârî”nin kökü olan “berâe”nin iki temel anlamına dikkat çeker: Yaratmak ve bir şeyden sıyrılıp kurtulmak. Bu ikinci anlam, isme beklenmedik bir derinlik katar.

Bir yorumda “el-Bârî”, “yarattıklarını fark eden, onların farkında olan” anlamına da gelir. Yani O, sadece yaratıp bırakan değil; yarattığı her şeyin ayrı ayrı farkında olan, onları gözetendir. Bu, “kurtulmak/ayrışmak” kök anlamının yaratma eylemine uyarlanmasıyla ortaya çıkan incelikli bir yorumdur.

Toprakla İlişkili Olabilir mi?

Bazı dilbilimciler, “el-Bârî”nin farklı bir kökene dayanabileceğini öne sürer: “berâ” (البرا), yani toprak.

Bu görüşe göre “el-Bârî”, “topraktan yaratan” anlamına gelebilir. Kur’an’da insanın topraktan yaratılışına yapılan atıflar (“Sizi topraktan yarattık ve yine toprağa döndüreceğiz” – Tâhâ, 55) bu yorumu destekler niteliktedir. Bu, ismin “yoktan var etme” anlamına ek olarak “maddeden şekillendirme” boyutuna da işaret eder.

El Bârî isminin Özellikleri, Fazileti ve Faydaları:

Her gün 213 kere “Ya Bârî celle celâlühû” zikrine devam eden kimse, bütün işlerinde başarılı olurlar, hasta ise şifa bulurlar.

“Ya Bârî” ism-i şerifinin zikrine her gün devam eden kimse başaramadığı işleri başarır, mevcut işlerinde daha başarılı olur. Ağır, zor işleri kolaylaşır.

“Ya Bârî” ism-i şerifini virt edinen kimse gam ve kederden kurtulur.

“El-Bâri” esmasının zikriyle meşgul olan kimse düşmanına veya hasmına galip gelir.

“Ya Bârî” ism-i şerifini yedi gün 100’er defa okuyan kimse selamete erer, afetlerden kurtulur, ruhen ve bedenen sağlık ve sıhhate kavuşur.

Sıkıntılardan Kurtulmak: “Ya Bârî” ism-i şerifini her gün okumayı virt edinen kimse hasta ise hastalıklarından kurtulur şifa bulur.

“Ya Bârî celle celâlühû” isminin zikrine devam eden kimsenin zekaları ve idrakleri güçlenir.

Çocuk Sahibi Olmak: Çocuğu olmayan bir kadın, yedi gün oruç tutup iftar vaktinde “Ya Halık, Ya Bari, Yâ Musavvir” isimlerini bir bardak suya 21 kere okuyup üfleyip ve o su ile orucunu açarsa  Cenab-ı hak bu isimlerin hürmetine makbul bir çocuk ihsan eder.

“Ya Hâlık, Ya Bâri, Ya Musavvir” isimlerini üçünü birden devamlı okuyan kimsenin hayır duaları ve istekleri daha icabete yakın olur.

“Feri” Metaforu: Planlamak Yetmez, Uygulamak Gerekir

İbn Kesîr’in “el-Bârî” için yaptığı açıklama, ismin özünü çarpıcı bir şekilde ortaya koyar:

“el-Halk” (الخلق), takdir etmektir (ölçüp biçmek). “el-Ber'” (البرء) ise, “feri”dir (فري); yani takdir edileni uygulamak ve varlık sahasına çıkarmaktır. Her takdir eden ve düzenleyen, onu uygulayıp var etmeye güç yetiremez; ancak Allah buna kadirdir.

İbn Kesîr, bu noktayı bir beyitle destekler:

“Sen, yarattığını yarıp kesersin (uygularsın); kavminden bazıları ise yaratır (planlar) ama sonra yarıp kesemez (uygulayamaz).”

Bu, “el-Bârî”nin sadece “planlayan” değil, “planı fiilen gerçekleştiren” olduğunu vurgular. İnsan bir şeyi tasarlayabilir, hatta “yaratabilir” (fikir olarak), ancak onu “berâe” ile var edip uygulamak yalnızca Allah’a mahsustur.

“Neseme” (Canlı Varlık) ile Özel Bağlantı

Dilbilimciler, “berâe” fiilinin neredeyse yalnızca canlı varlıklar (نسمة/neseme) için kullanıldığını belirtir. İnsanlar “Allah canlıyı yarattı (berâe)” derler, ancak “Allah gökleri ‘berâe’ etti” demezler; gökler için “halk” fiili kullanılır.

Bu kullanım farkı, “el-Bârî”nin özellikle canlılık, ruh ve hayat verme ile ilişkili bir isim olduğunu gösterir. “el-Hâlık” daha genel bir yaratma ismiyken, “el-Bârî” doğrudan yaşamın kaynağı olmaya işaret eder.

El- Bâri esması ve anlamını içeren Kur’an ayetleri :

• Haşr Suresi 24. Ayet: O Allah ki; Yaratan’dır, Bâri’dir (yokken var eden), Musavvir’dir (şekil verendir), güzel isimler O’nundur. Göklerde ve yerde olanlar O’nu tespih eder. Ve O; Azîz’dir (yücedir), Hakîm’dir (hüküm ve hikmet sahibidir).
• İnfitar Suresi 6-8. Ayetler: Ey insan! Seni yaratan, şekillendirip ölçülü yapan, dilediği bir biçimde seni oluşturan cömert Rabbine karşı seni ne aldattı?
• Sad Suresi 71. Ayet: Hani, Rabbin meleklere şöyle demişti: “Muhakkak ben çamurdan bir insan yaratacağım.”
• Mu’minun Suresi 12. Ayet: Andolsun, biz insanı, çamurdan (süzülmüş) bir özden yarattık.
• Mu’minun Suresi 13. Ayet: Sonra onu az bir su (meni) hâlinde sağlam bir karargâha (ana rahmine) yerleştirdik.
• Mu’minun Suresi 14. Ayet: Sonra bu az suyu “alaka” hâline getirdik. Alakayı da “mudga” yaptık. Bu “mudga”yı da kemiklere dönüştürdük ve bu kemiklere de et giydirdik. Nihayet onu bambaşka bir yaratık olarak ortaya çıkardık. Yaratanların en güzeli olan Allah’ın şânı ne yücedir!

Risale-i Nur’da Esma-ül Hüsna

Mesnevî-i Nuriye

Ve keza, herbir zîhayat, çok isim ve sıfatların tecellîsine mazhardır. Meselâ, bir zîhayat vücuda geldiğinde Bâri isminin cilvesine, teşekkülünde Musavvir sıfatının cilvesine, gıdalandığı zaman Rezzak isminin cilvesine, hastalıktan şifa bulduğunda, Şâfi isminin tecellîsine ve hâkezâ, tesirde mütesanit, âsârda mütehalif, çok sıfat ve isimlere mazhardır. Bu sıfatların ve isimlerin hedefleri bir olduğundan, elbette müsemmâları da bir olur. İşte her bir zîhayat, şu mazhariyetle Hâlıkın bir olduğuna dair olan şehadetini, اَللهُ لاَ اِلٰهَ اِلاَّ هُوَ ile ilân eder.

Bediüzzaman Said Nursi

“Yâ Bârî” (يا بارئ) Nasıl Okunur / Zikredilmeli?

“Yâ Bârî”, Türkçede “Yâ Bârî” şeklinde okunur. Anlamı: “Ey Bârî (yoktan var eden, kusursuz yaratan)!”

Yaygın Zikir Sayıları

• 213 kere → Ebced değeri. Günlük zikir olarak söylenir.
• 214 kere → iş ve kolaylık niyetiyle söylendiği olur.
• 7 gün boyunca her gün 100 kere → sıkıntı, hastalık ve dertten kurtulmak için.
• 21 kere “Yâ Hâlık, Yâ Bârî, Yâ Musavvir” → çocuk isteyenler için; 7 gün oruç tutup iftarda suya okuyup içme şeklinde rivayet edilir.
• 45360 kere → çok büyük bir istek için; genelde tek kişi değil, topluca yapılır.

Önerilen Zamanlar

• Sabah güneş doğarken
• İkindi namazından sonra

Önemli Bir Uyarı

Birçok İslam alimi, tek başına bir ismi sürekli tekrarlamanın (Yâ Bârî, Yâ Bârî… diye) doğru olmadığını belirtir. Çünkü:

• Peygamberimiz ve ilk Müslümanlar böyle yapmamıştır.
• Zikir, tam cümle olmalıdır: “Sübhânallâh”, “Elhamdülillâh”, “Allâhu ekber”, “Lâ ilâhe illallâh” gibi.
• İbn Teymiyye gibi alimler, tek ismi tekrarlamanın dinde bir dayanağı olmadığını söylemiştir.

Bunun Yerine Ne Yapılabilir?

Kur’an’dan tam ayet okunabilir:

Huvallâhul hâlikul bâriûl musavviru lehul esmâul husnâ… (Haşr Suresi, 24. ayet)

Anlamı: “O, yaratan, yoktan var eden, şekil veren Allah’tır. En güzel isimler O’nundur.”

Bu hem “Bârî” ismini içerir hem de dini açıdan daha sağlam bir yöntemdir.

Allah’ın 99 ismi ve Anlamları

Allahü Teala’nın Kuran-ı Kerim ve Hadislerde geçen 99 ism-i şerifi ve Türkçe Anlamları.. Büyük faziletleri bulunan Allah’ın 99 ismi sırasıyla Esmaul Hüsna

 İlgili Diğer Konular

• Ya Melik Esması Anlamı ve Fazileti
• Ya Musavvir Esması Anlamı ve Fazileti
• Ya Hâlık Esması Anlamı ve Fazileti